استیون ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در امور ایران کیست؟

گزارش‌های تازه از کاخ سفید از تصمیم مهم دونالد ترامپ در ارتباط با پرونده ایران حکایت دارد؛ اقدامی که می‌تواند نشان‌دهنده تغییری بزرگ در سیاست‌های آمریکا در منطقه باشد.

کد خبر: ۴۶۳۹

تاریخ: ۰۴ بهمن ۱۴۰۳ - ۲۲:۴۲

راستان | روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی تازه اعلام کرده است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، استیو ویتکاف، نماینده ویژه خود در خاورمیانه، را مسئول رسیدگی به پرونده ایران کرده است. این تصمیم بخشی از تلاش‌های گسترده‌تر دولت ترامپ برای مدیریت تنش‌های منطقه‌ای و آزمایش دیپلماسی در قبال ایران پیش از اتخاذ اقدامات شدیدتر محسوب می‌شود.

ویتکاف، که به‌عنوان سرمایه‌گذاری موفق در حوزه املاک شناخته می‌شود، پیش‌تر در تحقق آتش‌بس میان اسرائیل و غزه نقش مهمی ایفا کرده است. او اکنون مأموریت دارد تا بر پرونده هسته‌ای ایران و دیگر نگرانی‌های واشنگتن در قبال تهران متمرکز شود.

به گفته منابع نزدیک به کاخ سفید، ترامپ این تصمیم را به‌منظور ارزیابی مسیرهای دیپلماتیک و سنجش میزان آمادگی تهران برای تعامل با ایالات متحده اتخاذ کرده است. این اقدام همچنین نشان‌دهنده تمایل دولت ترامپ به کاهش درگیری‌های نظامی و جلوگیری از وقوع جنگ‌های بیشتر در خاورمیانه است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که این پرونده یکی از اولویت‌های اصلی تیم ترامپ در دوره دوم ریاست‌جمهوری خواهد بود. کارشناسان معتقدند که واگذاری این مسئولیت به ویتکاف، با توجه به سوابق او در مدیریت بحران‌های پیچیده، می‌تواند پیامدهای جدی برای آینده روابط تهران و واشنگتن داشته باشد.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که تنش‌ها میان ایران و ایالات متحده همچنان ادامه دارد و جهان در انتظار نتایج اقدامات جدید دولت آمریکا در قبال تهران است.

استیون ویتکاف کیست؟

استیون ویتکاف، کارآفرین و توسعه‌دهنده املاک و مستغلات آمریکایی، به‌عنوان فرستاده ویژه آمریکا در خاورمیانه معرفی شده است. او که در دهه ۱۹۸۰ کار خود را با خرید ساختمان‌های فرسوده در هارلم آغاز کرد، به یکی از تأثیرگذارترین شخصیت‌های صنعت املاک تبدیل شد و حتی توانست در سال‌های اخیر پروژه‌های لوکس در فلوریدای جنوبی، مانند شل بِی و شور کلاب را اجرا کند.

ویتکاف که رابطه نزدیکی با دونالد ترامپ دارد، یکی از حامیان مالی بزرگ کمیته اقدام سیاسی ترامپ بود و از او به‌عنوان یکی از همراهان نزدیک در زمین‌های گلف یاد می‌شود. این دوستی در طول سال‌ها عمیق‌تر شده و ترامپ در دشوارترین شرایط، از جمله مرگ پسر ویتکاف، به‌ویژه در دادگاه‌های اخیر ترامپ، همواره در کنار او بوده است.

ویتکاف به‌عنوان حامی سرسخت سیاست‌های جنگ‌طلبانه آمریکا علیه جمهوری اسلامی و مخالف برجام شناخته می‌شود. او مدعی است که قطع منابع مالی ایران می‌تواند به کاهش حمایت تهران از "تروریسم جهانی" منجر شود. همچنین، ویتکاف از سیاست‌های ترامپ در قبال اسرائیل و منطقه حمایت کرده و به‌ویژه از موفقیت‌های سیاست خارجی ترامپ در قبال اسرائیل تقدیر می‌کند.

با اینکه ویتکاف هیچ سابقه دیپلماتیک رسمی ندارد، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین حامیان مالی ترامپ، روابط گسترده‌ای در منطقه خاورمیانه دارد. منتقدان معتقدند که تجربه‌های تجاری او ممکن است برای پیچیدگی‌های دیپلماسی منطقه کافی نباشد. او اما خاورمیانه را به‌عنوان «یک معامله بزرگ املاک» توصیف کرده است.

ویتکاف با توجه به تجربیات و روابط تجاری خود در منطقه، به‌عنوان جانشین جرد کوشنر، داماد ترامپ، به دنبال ادامه سیاست‌های پیشین در خاورمیانه است. ویتکاف همچنین در تلاش برای مذاکره با رقبای سیاسی ترامپ، از جمله ران دسانتیس و نیکی هیلی، فعال بوده و روابطی میان ترامپ و حامیان یهودی‌اش، همچون میریام ادلسون، برقرار کرده است.

این تحول در سیاست‌های دیپلماتیک آمریکا، پس از جنگ اخیر غزه و متوقف شدن پیشرفت پیمان ابراهیم، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و احتمالاً تحولات جدیدی را در منطقه خاورمیانه رقم خواهد زد.

او مانند یک دیپلمات صحبت نمی‌کند

هاآرتص در گزارشی به نقل از یک دیپلمات ارشد اسرائیلی نوشت «ویتکاف یک دیپلمات نیست. او مانند یک دیپلمات صحبت نمی‌کند و علاقه‌ای به رعایت آداب و پروتکل‌های دیپلماتیک ندارد.»

بنا به گفته این دیپلمات اسرائیلی، فرستاده ویژه ترامپ به خاورمیانه یک «تاجری» است که می‌خواهد به سرعت به توافق برسد و به شیوه‌ای غیرعادی تهاجمی جلو می‌رود.

روزنامه تایمز‌اسرائیل در گزارشی به نقل از مقام‌های کشورهای عربی نوشت ویتکاف در یک جلسه بیش از بایدن در ۱۵ ماه گذشته بر نتانیاهو تأثیر گذاشته است.

ویتکاف که از مدافعان سرسخت اسرائیل است، اگرچه هیچ تجربه رسمی در دیپلماسی ندارد، اما تجربه‌های تجاری او در خاورمیانه، از جمله فروش هتل پارک لین به صندوق سرمایه‌گذاری قطر، نشان‌دهنده روابط گسترده او در این منطقه است.

او از جمله افرادی بود که به هنگام سخنرانی نتانیاهو در کنگره آمریکا در ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۴ حضور داشت. در آن زمان، بسیاری از نمایندگان دموکرات ترجیح دادند که سخنرانی نخست‌وزیر اسرائیل را تحریم کنند.

رابطه ویتکاف و ترامپ به سال ۱۹۸۶ بازمی‌گردد، زمانی که ویتکاف به‌عنوان وکیل املاک برای شرکت حقوقی «Dreyer & Traub» کار می‌کرد و ترامپ یکی از مشتریان این شرکت بود. رابطه ویتکاف و ترامپ طی دهه‌ها عمیق‌تر شد.

همراه ترامپ در زمین گلف

در سپتامبر گذشته، ترامپ و ویتکاف در مارالاگو مشغول بازی گلف بودند که ترامپ برای بار دوم مورد سوءقصد از سوی یک فرد مسلح قرار گرفت.

بر اساس تحقیقات مؤسسه آمریکایی پروپابلیکا، ویتکاف با داشتن ثروتی معادل ۵۰۰ میلیون دلار، بیش از دو میلیون دلار به ستاد انتخاباتی دونالد ترامپ کمک کرده است.

هم‌بازی قدیمی ترامپ در زمین‌های گلف همچنین در لحظات دشوار سیاسی ترامپ، مانند دادگاه‌های اخیرش، در کنار او ایستاد. ویتکاف فردی بود که در دادگاه کلاهبرداری مدنی ترامپ به‌عنوان شاهد متخصص در زمینه توسعه املاک شهادت داد.