طرز تهیه سکنجبین خانگی با نعنا و سرکه؛ رفع عطش در روزهای گرم سال + نکات و فوت و فن‌ها

سکنجبین، در اصل ترکیبی از “سرکه” و “انگبین” (به معنای عسل) است.

کد خبر: ۷۱۱۲

تاریخ: ۰۷ خرداد ۱۴۰۴ - ۰۸:۳۰

راستان | در گرمای تابستان یا هنگام احساس تشنگی، کمتر نوشیدنی‌ به اندازه سکنجبین می‌تواند هم عطش را فروبنشاند و هم لذت‌بخش باشد. سکنجبین، این شربت سنتی و خوش‌طعم ایرانی، ترکیبی ساده از سرکه و شیرین‌کننده‌ای مانند عسل یا شکر است که با افزودن نعنا، به یک نوشیدنی‌ معطر و خنک‌کننده تبدیل می‌شود. سکنجبین در طب سنتی ایران جایگاه ویژه‌ای دارد و به عنوان دارویی گیاهی برای پاکسازی بدن و تقویت گوارش استفاده می‌شود. در ادامه با ما همراه باشید تا بیشتر با تاریخچه، خواص، طرز تهیه و نکات کاربردی این نوشیدنی محبوب آشنا شوید.

سکنجبین چیست؟

سکنجبین، در اصل ترکیبی از “سرکه” و “انگبین” (به معنای عسل) است. این نام به خوبی گویای ماهیت آن است: شربتی که از ترکیب سرکه و شیرین‌کننده‌ای مانند عسل یا شکر تهیه می‌شود. این نوشیدنی تنها به ایران محدود نمی‌شود و در کشورهای همسایه و حتی در برخی از مناطق مدیترانه‌ای نیز با نام‌ها و روش‌های تهیه مختلف، مشابه آن وجود دارد.

تاریخچه و ریشه‌های سکنجبین

قدمت سکنجبین به دوران باستان بازمی‌گردد. در کتب طب سنتی ایران، از جمله کتاب “قانون” ابوعلی سینا، به تفصیل درباره خواص و طرز تهیه سکنجبین بحث شده است. این نشان می‌دهد که سکنجبین از دیرباز نه تنها به عنوان یک نوشیدنی گوارا، بلکه به عنوان یک داروی گیاهی نیز مورد استفاده قرار می‌گرفته است. در گذشته، به دلیل عدم دسترسی به یخچال، سکنجبین علاوه بر خواص درمانی، به عنوان یک نگهدارنده طبیعی برای برخی مواد غذایی نیز کاربرد داشته است.

خواص بی‌نظیر سکنجبین

سکنجبین، با توجه به ترکیبات خود، خواص درمانی و فواید بسیاری برای سلامتی دارد که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

کاهش عطش و خنک‌کننده بدن: مهم‌ترین خاصیت سکنجبین، توانایی آن در رفع عطش و خنک کردن بدن، به خصوص در فصول گرم سال است. ترکیب سرکه و شیرینی، به تعادل مایعات بدن کمک کرده و احساس خنکی را به ارمغان می‌آورد.

پاکسازی کبد و تقویت دستگاه گوارش: سرکه موجود در سکنجبین، به پاکسازی کبد و بهبود عملکرد آن کمک می‌کند. همچنین، مصرف سکنجبین می‌تواند به هضم غذا و رفع مشکلات گوارشی مانند نفخ و یبوست یاری رساند.

افزایش انرژی و رفع خستگی: با توجه به وجود قندهای طبیعی (در صورت استفاده از عسل) و اسید استیک در سرکه، سکنجبین می‌تواند به افزایش سطح انرژی و رفع خستگی کمک کند.

کاهش تب و التهاب: در طب سنتی، سکنجبین برای کاهش تب و التهابات بدن توصیه می‌شود.

بازکننده عروق و بهبود گردش خون: برخی منابع طب سنتی معتقدند که سکنجبین می‌تواند به باز کردن عروق و بهبود گردش خون کمک کند.

طرز تهیه سکنجبین

تهیه سکنجبین کار دشواری نیست و با رعایت چند نکته ساده، می‌توانید در منزل خود این نوشیدنی دلپذیر را آماده کنید.

مواد لازم:

سرکه انگور سفید یا قرمز: 1 لیتر (بهتر است از سرکه خانگی یا سرکه با کیفیت بالا استفاده کنید.)

شکر: 1 تا ۱.۵ کیلوگرم (میزان شکر بسته به ذائقه شما و نوع سرکه می‌تواند متغیر باشد. برای طعم سنتی‌تر می‌توانید از عسل طبیعی استفاده کنید که در این صورت باید میزان آن را با توجه به شیرینی عسل تنظیم کنید.)

آب: 1 لیتر

نعنا تازه: چند شاخه (حدود ۵۰ تا ۱۰۰ گرم، برای عطر و طعم بهتر)

تجهیزات لازم:

قابلمه بزرگ و تمیز

قاشق چوبی یا تفلون برای هم زدن

پارچه تمیز یا صافی برای صاف کردن

مراحل تهیه:

آماده‌سازی نعنا: ابتدا نعنا را به دقت پاک کرده و بشویید. سپس آن را به صورت دسته کرده و با نخ تمیزی ببندید. (این کار باعث می‌شود هنگام جوشاندن، برگ‌های نعنا در شربت پراکنده نشوند و به راحتی قابل جدا شدن باشند.)

ترکیب آب و شکر: در قابلمه‌ای بزرگ، آب و شکر را با هم مخلوط کنید. قابلمه را روی حرارت ملایم قرار دهید و به آرامی هم بزنید تا شکر کاملاً در آب حل شود.

افزودن سرکه: پس از حل شدن شکر، سرکه را به مخلوط آب و شکر اضافه کنید. حرارت را کمی بیشتر کنید و اجازه دهید مخلوط به جوش آید.

اضافه کردن نعنا: زمانی که شربت شروع به جوشیدن کرد، دسته نعنا را داخل قابلمه قرار دهید.

جوشاندن و غلیظ شدن: حرارت را کم کرده و اجازه دهید شربت به آرامی بجوشد. در این مرحله، کف‌هایی روی سطح شربت ایجاد می‌شود که باید آن‌ها را با قاشق جمع کرده و دور بریزید. این کار باعث شفافیت بیشتر سکنجبین می‌شود. زمان لازم برای غلیظ شدن سکنجبین، بسته به میزان حرارت و حجم مواد، متفاوت است. معمولاً بین ۴۵ دقیقه تا ۱.۵ ساعت زمان می‌برد. شربت باید به غلظتی برسد که وقتی مقداری از آن را با قاشق برمی‌دارید و می‌ریزید، مانند عسل رقیق به آرامی شره کند.

تست غلظت: برای اطمینان از غلظت مناسب، می‌توانید یک قطره از شربت را روی یک بشقاب سرد بریزید و اجازه دهید کمی خنک شود. اگر قطره پخش نشد و حالت ژله‌ای به خود گرفت، سکنجبین به غلظت مطلوب رسیده است.

جدا کردن نعنا: پس از رسیدن به غلظت مناسب، حرارت را خاموش کنید و دسته نعنا را از شربت خارج کنید.

صاف کردن و نگهداری: اجازه دهید سکنجبین کمی خنک شود. سپس آن را از یک پارچه تمیز یا صافی ریز رد کنید تا هرگونه ناخالصی یا ذرات کوچک از آن جدا شود. سکنجبین صاف شده را در بطری‌های شیشه‌ای تمیز و خشک بریزید و در جای خنک و تاریک یا یخچال نگهداری کنید.

نکات مهم برای تهیه سکنجبین ایده‌آل

کیفیت مواد: استفاده از سرکه و شکر یا عسل با کیفیت بالا، تأثیر زیادی در طعم نهایی سکنجبین دارد.

میزان شیرینی: میزان شکر یا عسل را می‌توانید بر اساس ذائقه خود تنظیم کنید. اگر سرکه شما خیلی ترش است، به شکر بیشتری نیاز خواهید داشت.

نوع نعنا: از نعنا تازه و معطر استفاده کنید. می‌توانید مقداری برگ خشک نعنا را نیز به آن اضافه کنید تا عطر بیشتری بگیرد.

ظرف مناسب: از قابلمه‌ای استفاده کنید که فضای کافی برای جوشیدن شربت را داشته باشد و از سرریز شدن آن جلوگیری کند.

هم زدن: در طول مدت جوشیدن، هر از گاهی شربت را هم بزنید تا شکر ته نشین نشود و از ته گرفتن آن جلوگیری شود.

نگهداری: سکنجبین را در بطری‌های تمیز و در یخچال نگهداری کنید. سکنجبین به دلیل خاصیت نگهدارنده سرکه، ماندگاری بالایی دارد.

سرو سکنجبین

سکنجبین را معمولاً به صورت سرد و با مقداری آب رقیق می‌کنند. می‌توانید چند قطعه خیار رنده شده یا حلقه‌ای شده را به آن اضافه کنید تا طعم و خواص آن را تکمیل کند. سرو سکنجبین با کاهو و خیار، یکی از محبوب‌ترین روش‌های مصرف آن در ایران است که علاوه بر طعم دلپذیر، به دلیل خواص آبرسانی کاهو و خیار، به رفع عطش بیشتر کمک می‌‌کند.

روزیاتو