مفتی اعظم عربستان سعودی درگذشت؛ بیوگرافی شیخ عبدالعزیز آل الشیخ

راستان | دیوان سلطنتی عربستان سعودی روز سه‌شنبه در بیانیه‌ای که توسط خبرگزاری عربستان (SPA) منتشر شد، اعلام کرد که شیخ عبدالعزیز بن عبدالله آل الشیخ، مفتی اعظم این کشور درگذشته است.

دیوان سلطنتی گفت که شیخ عبدالعزیز صبح روز سه‌شنبه دار فانی را وداع گفته است.

دیوان سلطنتی در این بیانیه ای اعلام کرد  ملک سلمان و ولیعهد محمد بن سلمان درگذشت این عالم برجسته را به خانواده وی، مردم عربستان و جهان اسلام تسلیت گفتند.

نماز میت شیخ عبدالعزیز که رئیس هیئت کبار علماء نیز بود، بعدازظهر امروز در مسجد امام ترکی بن عبدالله در ریاض برگزار خواهد شد.

پادشاه عربستان دستور داده است که نماز میت غایب پس از نماز ظهر در مکه، مدینه و در مساجد سراسر پادشاهی اقامه شود.

بیوگرافی شیخ عبدالعزیز بن عبدالله آل‌الشیخ

شیخ عبدالعزیز آل‌الشیخ که ۳۰ نوامبر ۱۹۴۳ میلادی در مکه متولد شد، از خاندان سرشناس آل‌الشیخ و بازماندگان شیخ محمد بن عبدالوهاب، بنیانگذار مکتب وهابیت بود. او در کودکی پدر خود را از دست داد و در سال‌های جوانی به‌تدریج بینایی‌اش را از دست داد تا جایی که نابینا شد. با این حال از سنین پایین حافظ قرآن شد و علوم دینی را نزد علمای برجسته سعودی آموخت.

آل‌الشیخ از دهه‌ها پیش در نهادهای دینی عربستان فعالیت داشت و عضو کمیته دائم تحقیقات و افتاء و هیئت علمای ارشد کشور بود. پس از درگذشت شیخ عبدالعزیز بن باز در سال ۱۹۹۹، با فرمان ملک فهد به عنوان مفتی اعظم عربستان منصوب شد و از آن زمان به مدت بیش از دو دهه عالی‌ترین مرجع دینی رسمی کشور به شمار می‌رفت. او ریاست هیئت کبار علما و رئاسة البحوث العلمیة والإفتاء را برعهده داشت و فتاوای صادرشده از سوی او در زمینه‌های شرعی، اجتماعی و حتی سیاسی نقش مهمی در جهت‌گیری‌های عمومی عربستان داشت.

نام شیخ عبدالعزیز آل‌الشیخ همواره با فتاوای جنجالی همراه بوده است. او بارها مخالفت خود را با ساخت کلیسا در شبه‌جزیره عربستان اعلام کرد، نسبت به فعالیت‌های مذهبی شیعیان مواضع سخت‌گیرانه گرفت و در مقاطعی علیه موسیقی و سرگرمی هشدار داد. از جمله اینکه او بازی شطرنج و دیگر بازی‌های مشابه را به دلیل احتمال وجود قمار حرام اعلام کرد. 

 با این حال در سال‌های اخیر و همزمان با اصلاحات اجتماعی محمد بن سلمان ولیعهد عربستان، از جمله رانندگی زنان و برخی تغییرات دیگر، در چارچوب سیاست رسمی دولت همراهی نشان داد.

مرگ او در شرایطی رخ می‌دهد که عربستان در حال تجربه دگرگونی‌های گسترده اجتماعی و فرهنگی است. شیخ عبدالعزیز در طول دوران مسئولیت خود نماد پیوند سنتی میان خاندان آل‌سعود و علمای وهابی بود. اکنون با فقدان او، نگاه‌ها به سمت جانشین احتمالی‌اش دوخته شده است؛ فردی که باید در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر سعودی، نقش علما در برابر اصلاحات شتابان حکومت را تعریف کند.