شامگاه فردا ۱۳ دی طلوع اَبَرماه گرگ؛ درخشان‌ترین ماه کامل سال در راه است

اَبَرماه گرگ در شامگاه فردا ۱۳ دی (سوم ژانویه) طلوع می‌کند. این پدیده که در آن ماه کامل در نزدیک‌ترین فاصله از زمین قرار دارد، باعث می‌شود ماه تا ۳۰ درصد درخشان‌تر و ۱۴ درصد بزرگ‌تر از حد معمول به نظر برسد.

این اَبَرماه، آغازگر فهرست پربار رویداد‌های نجومی سال ۲۰۲۶ است که با ۱۳ ماه کامل و دو ماه‌گرفتگی، سالی استثنایی برای دوستداران آسمان خواهد بود.

وبگاه فوربس در گزارشی آورده است:

در نخستین شب‌های سال نو میلادی، آسمان، پدیده باشکوه اَبَرماه گرگ (wolf moon) را به نمایش خواهد گذاشت. این ماه کامل که یک اَبَرماه نیز محسوب می‌شود، در سنت‌های بومیان آمریکای شمالی با زوزه گرگ‌های گرسنه در میانه زمستان پیوند خورده، در شامگاه شنبه ۱۳ دی‌ماه (سوم ژانویه ۲۰۲۶) به اوج شکوه خود می‌رسد.

پدیده اَبَرماه زمانی رخ می‌دهد که ماه کامل با حضیض، یعنی نزدیک‌ترین نقطه مدار ماه به زمین، هم‌زمان شود. این هم‌راهی باعث می‌شود قرص ماه از دید ناظران زمینی، به‌طور محسوسی بزرگ‌تر و درخشان‌تر از یک ماه کامل معمولی باشد. اَبَرماه گرگ، آخرین عضو از یک مجموعه چهارتایی پیاپی است که از اکتبر ۲۰۲۵ میلادی آغاز شده بود.

بهترین زمان برای تماشا: لحظه طلوع در شامگاه

درست پس از غروب خورشید، زمانی که آسمان درگیر رنگ‌های نارنجی و آبی گرگ‌ومیش است، قرص نقره‌ای ماه از افق شرقی سر برمی‌آوَرَد. این تضاد رنگی و قرارگیری ماه در پایین افق، موجب یک توهم بصری معروف می‌شود که در آن ماه بسیار بزرگ‌تر از واقع به نظر می‌رسد؛ پدیده‌ای که تماشای آن را خیره‌کننده و عکس‌برداری از آن را مطلوب می‌سازد.

چرا ماه گرگ، مرتفع‌تر و طولانی‌تر دیده می‌شود؟

ماه کامل ژانویه یک ویژگی نجومی منحصر‌به‌فرد دارد: این ماه، مرتفع‌ترین و طولانی‌ترین ماه کامل سال در نیمکره شمالی است. از آنجا که مسیر حرکت ماه در آسمان، آینه مسیر خورشید است و این ماه کامل دقیقاً در نقطه مقابل خورشید قرار دارد (که در فصل زمستان در پایین‌ترین نقطه آسمان است)، مجبور است بیشترین ارتفاع را برای عبور از آسمان طی کند. این امر نه‌تنها آن را در بلندای آسمان نمایش می‌دهد، بلکه مدت زمان بیشتری آن را در معرض دید قرار می‌دهد.

۲۰۲۶: سالی پربار برای دوستداران آسمان

اَبَرماه گرگ، سرآغاز یک سال استثنایی نجومی است. سال ۲۰۲۶ میلادی، میزبان ۱۳ ماه کامل خواهد بود که به دلیل کوتاه‌تر بودن سال قمری (۳۵۴ روز) از سال خورشیدی رخ می‌دهد. این پدیده استثنایی، به شکل یک ماه آبی (blue moon) در پایان ماه مه نمود پیدا می‌کند. همچنین، دو ماه‌گرفتگی نیز در این سال رخ خواهد داد: یک ماه‌گرفتگی کامل (ماه خونین) در سوم مارس و یک ماه‌گرفتگی جزئی بسیار عمیق (که در آن تقریباً تمام قرص ماه تیره می‌شود) در ماه اوت.

رویداد بعدی در انتظار آسمان

یک هفته پس از ابرماه گرگ، نوبت به غول سامانه خورشیدی می‌رسد. سیاره مشتری در ۱۰ ژانویه (۲۰ دی) در وضعیت مقابله یعنی در نقطه‌ای کاملاً مقابل خورشید از دید زمین قرار می‌گیرد. در این شب، مشتری در تاریکی شب درخشان‌تر از همیشه خواهد درخشید و با یک دوربین دوچشمی ساده نیز می‌توان قمر‌های معروف آن را رصد کرد.

ماه کامل بعدی، موسوم به ماه برفی (snow moon)، در ۱۲ بهمن‌ماه (اول فوریه) آسمان را نورانی خواهد کرد.

منبع: هفت صبح