پشت‌پرده‌ قدرت ناو جرالد آر فورد؛ ناو هواپیمابری که در برابر ۱۸ تن تی‌ان‌تی دوام آورد

در تابستان سال ۲۰۲۱، نیروی دریایی ایالات متحده کاری باورنکردنی انجام داد: به یکی از ناو‌های جنگی خودش حمله کرد. ناو هواپیمابر تازه‌ساخت یو اس اس جرالد آر فورد در سواحل شرقی لنگر انداخت و در معرض مجموعه‌ای از انفجار‌های زیرآبی قرار گرفت؛ این آزمایش‌ها در نهایت با انفجاری معادل ۴۰٬۰۰۰ پوند (۱۸،۱۴۴ کیلوگرم) تی‌ان‌تی به بدنه کشتی به اوج رسید. هدف از این آزمایش‌ها، اطمینان از توانایی ناو هواپیمابر فورد برای حفاظت از ۵٬۰۰۰ ملوان مستقر در آن بود؛ یعنی بیشتر از تعداد کل ملوانان کشته شده در حمله به بندر پرل هاربر.

نیروی دریایی آمریکا و نوسازی ناو‌های هواپیمابر

در بیش از هشتاد سال گذشته، نیروی دریایی ایالات متحده بزرگ‌ترین و قدرتمندترین ناوگان ناو‌های هواپیمابر جهان را اداره کرده است؛ ۱۱ فروند ناو هواپیمابر این کشور بیش از ۴۰۰ جنگنده را حمل می‌کنند و در مجموع بیش از ۵۵٬۰۰۰ نفر خدمه دارند. بیشتر این ناوگان شامل ۱۰ فروند ناو کلاس نیمیتز است که بین دهه‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۹۰ ساخته شده‌اند.

در دهه ۲۰۰۰ مشخص شد که طراحی این ناو‌ها که به دهه ۱۹۵۰ بازمی‌گردد، مانعی بر سر راه وارد کردن فناوری‌های نوین است. نیمیتز از منجنیق‌های بخار برای پرتاب هواپیما استفاده می‌کرد؛ سیستمی که بخار را از طریق شبکه‌های وسیع و طولاانی از لوله‌ها از دیگ بخار به مخازنی در زیر عرشه هدایت می‌کرد. این ناو‌ها همچنین از رآکتور‌های هسته‌ای قدیمی A۴W ساخت شرکت وستینگهاوس استفاده می‌کردند که فضای زیادی را اشغال کرده و پاسخگوی نیاز‌های جدید ناو‌ها از نظر انرژی نبود—نیاز‌هایی که به‌واسطه‌ی استفاده از رایانه‌ها، حسگر‌ها و حتی سلاح‌های لیزری آینده‌محور افزایش یافته‌اند.

معرفی کلاس جدید: فورد

در سال ۲۰۰۸، نیروی دریایی برای نخستین‌بار در چهل سال گذشته، سفارش ساخت یک کلاس جدید از ناو‌های هواپیمابر را صادر کرد. این ناو‌ها که با عنوان کلاس فورد شناخته می‌شوند، قرار است از سال ۲۰۲۶ به‌تدریج جایگزین نیمیتز شوند، هر چند قبل از آن نیز برای چند سال در کنار آن فعالیت خواهند کرد. USS Gerald R. Ford اولین ناو از این کلاس است.

ناو‌های کلاس فورد برای طول عمر بسیار بالا طراحی شده‌اند. در حالی که نیمیتز برای ۴۰ سال خدمت طراحی شده بود، نیروی دریایی آمریکا امیدوار است ناو‌های فورد بتوانند بیش از ۹۰ سال در خدمت باقی بمانند؛ چراکه طراحی آنها برای به‌روزرسانی‌های تکنولوژیک آینده بهینه‌سازی شده است.

طراحی بدنه و سیستم‌های جدید

با طول ۱،۰۹۲ فوت (حدود ۳۳۳ متر) و عرض ۲۵۲ فوت (حدود ۷۷ متر)، جثه ناو‌های فورد با نیمیتز مشابه است، اما ۴،۰۰۰ تُن سبک‌تر هستند—معادل وزن یک کشتی جنگی ساحلی کلاس Freedom. این کاهش وزن عمدتاً به دلیل استفاده از رآکتور‌های کوچک‌تر و سیستم‌های خودکار بیشتر است؛ اتوماسیون باعث شده نیاز به خدمه ۲۰ درصد کاهش یابد و برخی تجهیزات و تدارکات لازم برای پشتیبانی از آن‌ها حذف شوند.

یکی از تفاوت‌های ظاهری مهم، جابجایی محل جزیره‌ی فرماندهی پرواز است. طراحان این بخش را به عقب ناو منتقل کرده‌اند تا حرکت هواپیما‌ها و مهمات روی عرشه ساده‌تر شود.

تفاوت‌های فنی عمده با کلاس نیمیتز

با این وجود، درونیات ناو فورد بسیار متفاوت از نیمیتز است. این ناو به فناوری‌های پیشرفته‌ای مجهز است که هم کارآیی امروز را به حداکثر می‌رسانند و هم برای ارتقا‌های آینده آماده‌اند. مهم‌ترین فناوری جدید، سیستم الکترومغناطیسی پرتاب هواپیما‌ها (EMALS) است. این سیستم با استفاده از انرژی الکتریکی، میدان‌های مغناطیسی قدرتمندی تولید می‌کند که یک شاتل متصل به ارابه فرود هواپیما را با سرعت بالا به سمت انتهای عرشه پرتاب می‌کند.

برخلاف منجنیق بخار، EMALS از انرژی جنبشی ذخیره‌شده و سیستم‌های تبدیل برق حالت جامد استفاده می‌کند. نتیجه آن پرتاب نرم‌تر هواپیما است که فرسایش کمتری برای خلبان و خود هواپیما ایجاد می‌کند. همچنین این سیستم هر ۴۵ ثانیه یک هواپیما را پرتاب می‌کند و انعطاف‌پذیری بیشتری برای پرتاب هواپیما‌های بدون سرنشین دارد.

دیگر فناوری‌های نوین

•  رادار چندمنظوره AN/SPY-۳ برای کشف موشک‌های کروز ضدکشتی با ارتفاع پرواز پایین که به سمت ناو شلیک شده‌اند
• سیستم جدید و بسیار پیشرفته AAG برای گرفتن هواپیما هنگام فرود
• آسانسور‌های جدید تسلیحات برای حمل سریع مهمات از اعماق کشتی به روی عرشه

توان تهاجمی بال هوایی

در اصل، قدرت آتش یک ناو هواپیمابر در بال هوایی آن نهفته است. ناو فورد حامل بال هوایی هشتم (CVW-۸) است که شامل بیش از ۷۰ هواپیمای ثابت‌بال، تیلت‌روتور و هلیکوپتر می‌شود.

بال هوایی شامل سه اسکادران از جنگنده‌های تک سرنشین F/A-۱۸E Super Hornet و یک اسکادران از نسخه دوسرنشین F/A-۱۸F است. این جنگنده‌ها در عملیات‌های هوا به هوا و هوا به زمین کاملاً کارآمد هستند. با ورود جنگنده نسل پنجمی F-۳۵C، تدریجاً جایگزینی سوپرهورنت‌ها آغاز شده است و حدود نیمی از این اسکادران‌ها از هواپیمای جدید F-۳۵C استفاده خواهند کرد.

تسلیحات هواپیما‌های سوپر هورنت

جنگنده‌های سوپر هورنت روی عرشه ناو هواپیمابر فورد، انواع مختلفی از موشک‌های هوا به هوا را برای هدف قرار دادن هواپیماها، پهپاد‌ها و موشک‌های دشمن حمل می‌کنند. موشک مادون قرمز کوتاه برد AIM-۹X Sidewinder گزینه ایده آبی برای مقابله با پهپاد‌ها یا نبرد‌های تن به تن با جنگنده‌های سرنشین دار دشمن است؛ موشک هدایت راداری AIM-۱۲۰ AMRAAM می‌تواند با اهدافی که در فاصله بیش از ۱۳۰ کیلومتری هستند درگیر شود. یک جنگنده F/A-۱۸E/F در هر لحظه می‌تواند به حداکثر ۹ فروند موشک هوا به هوا مسلح شود، بیش از هر جنگنده آمریکایی دیگری. در سال ۲۰۲۴ نیروی دریایی ایالات متحده به طور رسمی یک سوپر هورنت مسلح به ۴ فروند موشک AIM-۹X و ۵ فروند موشک AIM-۱۲۰ را Murder Hornet به معنای «زنبور قرمز قاتل» نامید که الهام گرفته شده از زنبور غول پیکری است که در سال ۲۰۲۰ در شمال غرب اقیانوس آرام کشف شد.

همزمان، نیروی دریایی ایالات متحده در حال تست جدیدترین موشک‌های هوا به هوای خود در ۴۰ سال اخیر است، موشک موسوم به AIM-۲۶۰ Joint Advanced Tactical Missile که در نهایت جایگزین AMRAAM خواهد شد. در سال ۲۰۲۴، این نیرو از AIM-۱۷۴B رونمایی کرد؛ یک نسخه هوا به هوا از موشک رهگیر SM-۶ که در کشتی‌های نیروی دریایی ایالات متحده به کار گرفته شده بود. برد این موشک بیش از ۳۲۰ کیلومتر است؛ دو برابر بیش از موشک‌های قبلی. در کنار هم، این دو موشک به جنگنده‌های نیروی دریایی این امکان را خواهند داد تا جت‌های چینی و روسی را از فاصله‌های دور هدف قرار داده و از خود دور نگه دارند.

تهدید‌های زمین و دریاپایه نیز در مقابله با بال هوایی ناو هواپیمابر جرالد آر فورد شرایط دشواری دارند. سوپر هورنت‌ها می‌توانند با موشک‌های ضد کشتی قدیمی‌تر AGM-۸۴ Harpoon و موشک‌های ضد کشتی برد بلند جدیدتر AGM-۱۵۸C، که از هوش مصنوعی برای شناسایی، دسته بندی و سپس حمله به سیستم‌های دفاعی دشمن استفاده می‌کند، کشتی‌های دشمن را هدف قرار دهند. همچنین جنگنده‌های کشتی نشین می‌توانند با استفاده از سیستم مین Quicksink که یک بمب با قدرت انفجاری بالای ۹۰۰ کیلوگرمی را به یک مین هوشمند تبدیل می‌کند که کشتی‌های سطحی و زیرسطحی را هدف قرار می‌دهد، میدان‌های مین بکارند.

در مورد اهداف زمینی، جنگنده‌های F/A-۱۸E/F می‌توانند تعداد زیادی بمب و موشک حمل کنند، از جمله بمب‌های با قدرت انفجاری بالای غیرهدایت شونده عمومی، سری Paveway از بمب‌های هدایت لیزری، بمب‌های هدایت ماهواره‌ای JDAM، بمب‌های گلایدری دورایستای AGM-۱۵۴ و موشک‌های کروز ضد اهداف زمینی SLAM-ER.

باقیمانده بال هوایی ناو شامل ۴ فروند هواپیمای پیشرفته E-۲D Advanced Hawkeye است، یک رادار پرنده که به هدایت خلبانان در نبرد‌های هوایی در برد‌های طولانی کمک می‌کند. ۱۹ فروند هلیکوپتر MH-۶۰S و MH-۶۰R Seahawk نیز روی عرشه کشتی‌هایی که ناو فورد را همراهی می‌کنند مستقر شده‌اند که به کلیت این گروه، ناوگروه رزمی گفته می‌شود. برخی از این اجزای بال هوایی به طور مستقیم از روی عرشه ناو فورد بلند می‌شوند در حالی که برخی دیگر روی ناوشکن ها، رزمناو‌ها و دیگر کشتی‌های رزمی عضو گروه مستقر شده‌اند.

هلیکوپتر‌های Seahawk می‌توانند عملیات‌های تهاجمی سطحی انجام داده، کماندو‌های تفنگدار دریایی را منتقل کرده، تجهیزات را از یک کشتی به کشتی دیگر منتقل کرده و زیردریایی‌های دشمن را شکار کنند. در پایان، دو فروند پرنده تیلت روتور CMV-۲۲B Osprey به عنوان باربر‌های برد بلند ناو عمل می‌کنند و افراد، تجهیزات و حتی پیام‌ها را از بندر مجاور به ناوی که در دریاست منتقل می‌کنند.

آسیب‌پذیری و مقاومت

قرار دادن چنین قدرت آتشی در یک کشتی، ریسکی بزرگ است. با وجود همراهی رزمناوها، زیردریایی‌ها و ناوشکن‌ها، خود ناو می‌تواند هدف موشک‌های کروز، هایپرسونیک یا بالستیک دشمن قرار گیرد. برخی از این سلاح‌ها می‌توانند از سیستم‌های دفاعی ناو عبور کرده و در حالی که برخورد مستقیم این پرتابه‌ها به ناو بسیار بعید به نظر می‌رسد، حتی یک برخورد کوچک و نصفه نیمه نیز می‌تواند خسارت چشمگیری ایجاد کند. ناو جرالد آر فورد، تست‌های شوک سال ۲۰۲۱ را با خسارات سطحی به پایان رساند که ثابت می‌کرد این کشتی بزرگ می‌تواند برخورد‌های نصفه نیمه از سلاح‌های بزرگی مانند موشک بالستیک ضد کشتی DF-۲۱ را تاب آورده و همچنان به عملیات پرواز خود ادامه دهد.

با قدرت، جثه، خدمه و بال هوایی عظیمش، ناو فورد قادر است در یک روز حملات هوایی شدیدی انجام دهد، روز بعد با حملات پیچیده هوایی-دریایی مقابله کند، و روز دیگر به امدادرسانی در بلایای طبیعی بپردازد. این ناو، همه‌کاره‌ترین سلاحی است که تاکنون ساخته شده—و در جهان هیچ چیزی مشابه آن وجود ندارد.

منبع: روزیاتو