درگذشت پدر فیلم کوتاه ایران؛ بصیر نصیبی که بود؟

راستان | بصیر نصیبی، فیلم‌ساز پیشرو و بنیان‌گذار جنبش «سینمای آزاد» که از او با عنوان «پدر فیلم کوتاه ایران» یاد می‌شد، روز ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ در سن ۸۴ سالگی در آلمان درگذشت.

بیوگرافی بصیر نصیبی 

بصیر نصیبی متولد سال ۱۳۲۰ و برادر نصیب نصیبی از کارگردانان پیشرو سینمای ایران بود.

بصیر نصیبی پیش از تاسیس جنبش سینمای آزاد ایران در ۱۱ مهر ۱۳۴۸ مدیر داخلی مجله نگین بود و قبل‌تر از آن دستیار کارگردان در فیلم‌های کوتاه برادرش نصیب نصیبی و حتی قبل‌تر یکی از همراهان و شاگردان پسرعمه‌اش دکتر هوشنگ کاووسی، از حضور در پشت صحنه فیلم‌هایش تا شرکت مستمر در جلسات سینه‌کلوب ایران. حتی می‌توان از این نیز دورتر رفت؛ او در دوران نوجوانی با همراهی ایرج تحویلی یک انجمن ادبی در مدرسه بدر تشکیل داده بود.

همین تجارب به اضافه تجربه ساخت دو فیلم کوتاه ناتمام با دوربین ۱۶ میلیمتری او را به سرعت متوجه موانع متعدد استفاده از تجعیزات حرفه‌ای برای ساخت فیلم کرد. تجهیزاتی که در انحصار سازمان‌های دولتی و استودیوهای تجاری بودند. در نتیجه وقتی در نخستین جلسه سینمای آزاد پیشنهاد داد از دوربین‌های ۸ میلیمتری که تا آن زمان در ایران مصرفی جز فیلم‌برداری از دورهمی‌های خانوادگی نداشت برای ساخت فیلم‌های آماتوری استفاده کنند، به خوبی درک کرده بود که ابزار چه جایگاه و اهمیتی در کار هنر دارد و چگونه می‌توان فراتر از محدودیت‌های ابزاری، به کسب تجربه، اندیشه‌ورزی و نیروی جوانی و کار گروهی اتکا کرد.

سینمای آزاد در ده سال فعالیت خود از یک گروه کوچک به جنبشی فراگیر تبدیل می‌شود. با بیش از ۳۰۰ فیلم‌ساز، ۲۰ دفتر در سراسر ایران، ۱۰۰۰ فیلم کوتاه و ده‌ها جشنواره ملی و بین‌المللی. بصیر نصیبی اما یک مدیر خلاق است و مانند هر مدیر خلاق دیگری به فراتر رفتن از مرز‌ها فکر می‌کند و گسترده‎‌تر کردن بسترهای پرورش جوانان با استعداد.

پس در سال ۱۳۵۳ طرح تاسیس فدراسیون جهانی سوپر ۸ را مطرح و با همراهی چندین فیلم‌ساز خارجی آن را اجرایی می‌کند. وقوع انقلاب نه تنها برگزاری دهمین جشنواره بین‌المللی سینمای آزاد را متوقف می‌کند بلکه نقطه پایانی می‌شود بر ۱۰ سال فعالیت سینمای آزاد.

بعد از مهاجرت در سال ۱۳۶۲ دهمین جشنواره بین‌المللی سینمای آزاد را در شهر زاربورکن آلمان برگزار می‌کند. در سال ۱۳۶۴ انجمن پیوند را تاسیس می‌کند و کمی بعد مدیریت آن را به نسرین بهجو می‌سپارد تا در ۱۳۶۹ سینمای آزاد در تبعید را با هدف ایجاد مرکزی برای پژوهش‌های سینمایی تاسیس کند.