واکنش‌ یوسف پزشکیان به انتقادات شدید از سخنان رئیس‌جمهور

راستان| یوسف پزشکیان در یادداشتی با اشاره به واکنش‌های گسترده به سخنان اخیر رئیس‌جمهور، تأکید کرد که اصل انتقاد پذیرفتنی است اما طرح برخی انتقادها درباره کیفیت تصویر و نحوه ضبط سخنان رئیس‌جمهور در شرایط امنیتی و جنگی کنونی، زمان و محل مناسبی نداشته است.

به جای روزنوشت - قسمت اول

یوسف پزشکیان

سلام دوستان

صحبت امروز رئیس‌جمهور با واکنش‌های زیادی همراه بود. عده‌ای فرم و کیفیت تصویر، عده‌ای عذرخواهی و عده‌ای کلمه «آتش به اختیار» را بهانه کردند و هر چه دوست داشتند گفتند. در یادداشت امروز می‌خواهم به این مسئله بپردازم.

پذیرش مفهومی به نام انتقاد

۱- یکی از خطاهای ما نگاه صفر و یکی است؛ دنبال آدم معصوم می‌گردیم. وقتی پذیرفتیم که حتی شخص اول کشور هم ممکن است خطا کند، می‌پذیریم که افراد دلسوز هم بتوانند انتقاد کنند. بنابراین انتقاد از رئیس‌جمهور، عضو شورای رهبری، و حتی رهبر ممنوع نیست.

۲- اینکه می‌توانیم انتقاد کنیم به معنی این نیست که هر انتقادی درست است. ممکن است انتقاد وارد باشد یا ناوارد.

انتقاد به زمان انتقاد

انتقادهایی که به فرم و محتوای صحبت ضبط شده رئیس‌جمهور وارد شد حتی اگر درست باشد، در زمان مناسبی طرح نشده است. رسانه‌ای کردن انتقاد هم به نظرم به نفع کشور نبود.

درباره فرم و تصویر

۱- ما در شرایطی هستیم که

در جنگ ۱۲ روزه (۱) لایه اول فرماندهان ما را ترور کردند. (۲) روسای اطلاعات سپاه را ترور کردند.

در جنگ اخیر (۳) رهبر انقلاب را شهید کردند. (۴) بار دیگر لایه اول فرماندهی نظامی ما را شهید کردند. (۵) بخشی از نیروهای اطلاعاتی را شهید کردند.

۲- در این شرایط حفظ جان مسئولان به اولویت مهم نظامی و امنیتی کشور تبدیل شده است. اگر دشمن نتواند به ترورهایش ادامه بدهد یک دستاورد در این جنگ قلمداد می‌شود. اینکه نگذاریم یک نفر دیگر شهید شود حیثیتی شده است.

۳- کسی که این شرایط را درک کند، باید طبیعتا بداند که دسترسی‌ها بسیار محدود است و همراه کردن تیم فیلم‌برداری و … اصلا ناممکن است. افراد غیر حرفه‌ای با تجهیزات غیرحرفه‌ای فیلم گرفته‌اند و ارسال کرده‌اند. کسی همراه رئیس‌جمهور نیست که قاب تصویر درست کند و نور تنظیم کند و …

۴- حالا مخاطب انتقاد از فرم تصویر چه کسی است؟ رئیس‌جمهور؟ روابط‌عمومی؟ تشریفات؟ یا تیم‌ حفاظت؟
یوسف پزشکیان در ادامه یادداشت خود با دفاع از تعبیر «آتش به اختیار» در سخنان رئیس‌جمهور و اشاره به عذرخواهی از کشورهای همسایه، تأکید کرد که این اقدام می‌تواند در چارچوب اخلاقی و در جنگ روایت‌ها برای جلب افکار عمومی کشورهای منطقه مؤثر باشد.

عذرخواهی

۱- #عذرخواهی از همسایگان شاید اشکال دیپلماتیک داشته باشد، من در این مورد صلاحيت اظهار نظر ندارم. اما با فرهنگ ما سازگار است. ما وقتی خانه می‌سازیم از همسایه‌ها عذرخواهی می‌کنیم چون صدای ما باعث اذیت آن‌ها شده. مسئله حقوقی نیست، اخلاقی است.

۲- مردم کشورهای همسایه نقشی در این جنگ نداشتند. طرف‌دار آمریکا و اسرائیل هم نبودند. اما زندگی آن‌ها هم در سطحی پایین‌تر از زندگی مردم خودمان متاثر از این جنگ است. عذرخواهی از همسایه یعنی عذرخواهی از کسی که یه خاطر توصیه‌های اکید خداوند درباره حق همسایه، پیامبر (ص) می‌گوید فکر کردم همسایه هم از آدم ارث می‌برد.

۳- ما فقط در جنگ نظامی نیستیم، جنگ روایت‌ها هم به اندازه جنگ نظامی مهم است. هدف جنگ روایت‌ها همراه کردن مردم و افکار عمومی است. کسی در این جنگ برنده می‌شود که بیشترین و بهترین یارگیری را انجام بدهد. آیا این عذرخواهی در افکار عمومی مردم کشورهای مسلمان و همسایه تاثیر مثبت داشته یا منفی؟

آتش به اختیار

۱- عبارت «آتش به اختیار» هم دقیق و درست بود و هم اتفاقا بار معنایی مثبتی داشت. وقتی رهبری و فرماندهان درجه یک کشور ترور می‌شوند، دیگر مرجعی وجود ندارد که عملیات‌ها با آن‌جا چک شود و مثلا اجازه عملیات گرفته شود. برای چنین شرایطی از قبل دستور العمل‌هایی تعریف می‌شود که اگر ارتباط با فرماندهی کل قوا قطع شود، دیگر نیاز به کسب اجازه یا دستور جدید نباشد و هر واحد بتواند مطابق دستورالعمل به حمله دشمن پاسخ دهد. این یعنی آتش به اختیار.

۲- رئیس‌جمهور آتش به اختیار را نه به عنوان یک کار غلط بلکه به عنوان نتیجه طبیعی و درست یک برنامه دفاعی مطرح می‌کند. می‌گوید: «آتش به اختیار تمام اقداماتی که لازم بود را انجام دادند». بنابراین صحبت رئیس‌جمهور در حمایت از اقدام نیروهای نظامی بود نه در مذمت آن.

دشمنی یا مودت؟

بگذارید فرض کنیم که عذرخواهی دکتر پزشکیان اشتباه بوده. سال‌ها افراد مختلف مواضع تند و غلط و ویرانگر بر علیه کشورهای همسایه اتخاذ کردند. کارهایی کردند و حرف‌هایی زدند که سال‌ها رابطه ما را با بعضی کشورها نابود کرد. اما صدای بسیاری از منتقدان امروز در نیامد. چرا در مقابل اشتباه دشمن‌تراش موضع نگرفتند، اما به اشتباه مودت‌افزا، اینچنین حمله می‌کنند؟

پنج بند دیگر در گلایه از بعضی‌ها نوشته بودم که نتوانستم خود را راضی‌کنم و منتشر کنم.

إِنَّمَا أَشْكُو بَثِّي وَحُزْنِي إِلَى اللَّهِ

از خدا در این ماه مبارک برای مردم ایران، دارندگان مسئولیت‌های خطیر، دوستان و خانواده‌ام طلب رحمت، مغفرت و هدایت می‌کنم.

و صلی الله علی محمد و آل محمد