عارف عارفکیا با نام هنری عارف، خواننده شناختهشده موسیقی پاپ ایران درگذشت. او در طول بیش از شش دهه فعالیت هنری، بیش از ۷۸۰ ترانه اجرا کرده و از چهرههای اثرگذار موسیقی فارسی به شمار میرود. او با صدای احساسی و ترانههای عاشقانهاش به شهرت رسید و پس از موفقیت چشمگیر ترانه و فیلم سلطان قلبها، به همین نام در میان مخاطبان شناخته شد. عارف از جمله خوانندگانی است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران را ترک کرد و با مهاجرت به آمریکا، فعالیت هنری خود را در خارج از کشور ادامه داد.
عارف عارفکیا در ۲۴ مرداد ۱۳۲۰ در تهران در خانوادهای با اصالت ترک به دنیا آمد. مادرش طاهره قبل از ازدواج در دانشگاه مسکو در رشته دندانپزشکی درس میخواند، اما جنگ جهانی دوم سبب شد تحصیلاتش ناتمام بماند و در تهران با پسرعمویش ازدواج کند. پدر عارف مردی از طبقه کارگر و راننده کامیون بود. زندگی این زوج درنهایت به طلاق انجامید و پس از جدایی، سرپرستی عارف به مادرش سپرده شد.
او دو برادر به نامهای محمدرضا و علیرضا و یک خواهر به نام شهرزاد دارد.
تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در تهران گذراند و در نهایت در رشته درودگری از هنرستان صنعتی تهران فارغالتحصیل شد. مدتی به عنوان یک کارگر ساده در یک کارخانه لاستیکسازی مشغول به کار شد و پس از دریافت دیپلم، به مدت دو سال بهعنوان معلم در هنرستان صنعتی قزوین فعالیت کرد.
عارف از نوجوانی به آواز خواندن علاقهمند بود و از حدود ۱۲ سالگی بهصورت غیررسمی میخواند. پیش از آنکه به خوانندهای شناختهشده تبدیل شود، در قالب یک گروه ارکستر کوچک سهنفره در اجراهای مختلف شرکت میکرد. این گروه در برنامههایی برای «انجمن حمایت از مادران و کودکان» و همچنین در مراسم رسمی از جمله جشنهای فارغالتحصیلی هنرستان صنعتی تهران به اجرای موسیقی میپرداخت.
کیفیت بالای اجراهای عارف در این برنامهها باعث شد تا برای حضور در یکی از مهمترین گردهماییهای فرهنگی دعوت شود؛ رویدادی که در آن، هنرجویان و استعدادهای برگزیده از سراسر کشور گرد هم میآمدند. اجرای موفق و تأثیرگذار عارف در این رویداد، نقطه عطفی در مسیر هنری او بود و عملاً او را به سمت فعالیت حرفهای در موسیقی سوق داد.
فعالیت رسمی عارف در عرصه موسیقی با تبلیغات رادیویی و تلویزیونی آغاز شد. پس از آن، او بهعنوان مجری و خواننده در برنامه تلویزیونی نقاب سیاه و سپس در برنامه موسیقایی رنگینکمان حضور یافت که هر دو در زمان خود از محبوبیت بالایی برخوردار بودند. رنگینکمان بهویژه نقش مهمی در شناساندن عارف به مخاطبان گستردهتر ایفا کرد.
عارف با معرفی و دعوت پوران، خواننده و بازیگر شناختهشده قبل از انقلاب، وارد رادیو شد و فعالیت خود را در کنار چهرههای مطرح موسیقی آن دوره آغاز کرد. در آن زمان، رادیو جایگاهی مهمتر و تأثیرگذارتر از تلویزیون داشت و حضور موفق در آن، نقش تعیینکنندهای در مسیر حرفهای هنرمندان ایفا میکرد. عارف بهتدریج به یکی از چهرههای شاخص موسیقی پاپ رادیو تبدیل شد و حتی رهبری ارکستر پاپ رادیو را بر عهده گرفت.
بر اساس منابع رسمی، او در همین دوره حدود ۲۰۰ قطعه موسیقی را تنها در رادیو اجرا کرد و در برنامه پرشنونده شما و رادیو حضور مستمر داشت. این دوره، جایگاه عارف را بهعنوان یکی از چهرههای اصلی موسیقی پاپ ایران در دهه ۱۳۴۰ تثبیت کرد و زمینهساز شهرت گستردهتر او در سالهای بعد شد.
دهه ۱۳۴۰ نقطه عطف اصلی در زندگی حرفهای عارف عارفکیا به شمار میرود. در این دوره، او پس از تثبیت موقعیت خود در رادیو، به یکی از چهرههای اصلی موسیقی پاپ ایران تبدیل شد. حضور مستمر در رادیو، اجرای زنده، همکاری با ارکستر پاپ و ضبط آثار متعدد، باعث شد نام عارف بهطور پیوسته در میان پربازدیدترین و پرشنوندهترین خوانندگان آن زمان قرار گیرد.
نقطه عطف شهرت عارف در سال ۱۳۴۱ با ضبط اولین ترانهاش با همکاری پوران به نام هفت آسمان رقم خورد. انتشار این اثر روی صفحه گرامافون او را بهسرعت به اوج شهرت رساند.
برخلاف بسیاری از خوانندگان همدورهاش که وابستگی پررنگی به استودیو داشتند، عارف در اجراهای زنده نیز عملکردی قدرتمند و قابل اتکا از خود نشان میداد و همین ویژگی، جایگاه او را نزد مخاطبان و اهالی موسیقی تثبیت کرد.
در همین سالها، عارف با طیف گستردهای از آهنگسازان، ترانهسرایان و تنظیمکنندگان مطرح همکاری داشت و دامنه فعالیتش از رادیو فراتر رفت. او در کنار اجراهای انفرادی، در آثار دوصدایی و پروژههای مشترک با خوانندگان مطرح آن دوره ازجمله پوران، دلکش، هایده، رامش، گوگوش، ویگن و منوچهر سخایی نیز حضور فعال داشت.
عارف با اجرای ترانه برای بیش از ۵۸ فیلم سینمایی، بهعنوان پرکارترین خواننده موسیقی پاپ در تاریخ سینمای ایران شناخته میشود. بازیگران مطرحی، چون محمدعلی فردین، ایرج قادری و بهروز وثوقی در صحنههای مختلف، ترانههای اجراشده با صدای عارف را لبخوانی کردهاند.
اوج شهرت عمومی عارف در سال ۱۳۴۷ رقم خورد؛ زمانی که ترانه سلطان قلبها در فیلمی به همین نام منتشر شد. این فیلم که از آثار پرفروش و پرمخاطب سینمای ایران پیش از انقلاب به شمار میرفت، نقش تعیینکنندهای در گسترش شهرت عارف خارج از دایره مخاطبان موسیقی داشت.
ترانه سلطان قلبها بهسرعت به یکی از محبوبترین قطعات موسیقی آن دوره تبدیل شد و لقب «سلطان قلبها» را برای عارف به دنبال آورد؛ لقبی که تا امروز با نام او و البته محمدعلی فردین (بازیگر این نقش در فیلم) گره خورده است.
ترانههای همهچیم یار و داش غلام (ای خدا) عارف نیز که در سال ۱۳۵۰ برای فیلم غلام ژاندارم خوانده شد در زمان خود بسیار محبوب شدند و ازجمله آثار ماندگار عارف در سینمای قبل از انقلاب هستند.
عارف علاوه بر خوانندگی، خود نیز در شش فیلم سینمایی ازجمله ازدواج ایرانی و بزن بریم دزدی ایفای نقش کرد. با این حال، پس از مدتی تصمیم گرفت بازیگری را ادامه ندهد و تمرکز حرفهایاش را بهطور کامل بر موسیقی و خوانندگی بگذارد.
پس از وقوع انقلاب ۱۳۵۷، عارف عارفکیا برخلاف برخی همنسلانش، بلافاصله ایران را ترک نکرد. او حدود هفت ماه پس از انقلاب در کشور ماند و در این مدت چند ترانه با مضامین انقلابی ازجمله برادر بیا و جوانه را اجرا کرد.
با این حال عارف نیز درنهایت در سال ۱۳۵۸ همراه با همسر اولش ایران را ترک کرد و ابتدا راهی انگلستان شد؛ مقصدی که قرار بود سکوی موقت برای مهاجرت نهایی او به آمریکا باشد.
اما تحولات سیاسی مسیر او را تغییر داد. همزمان با بحران گروگانگیری سفارت آمریکا در تهران، گذرنامه بسیاری از ایرانیان با مشکل مواجه شد و امکان سفر مستقیم به ایالات متحده از بین رفت. در نتیجه، عارف ناچار شد حدود دو سال و نیم در لندن اقامت کند. در دوران اقامت در لندن، عارف مدتی در نایتکلاب پارس به اجرای برنامه پرداخت.
سرانجام در سال ۱۳۶۱، با فراهم شدن شرایط، عارف به لسآنجلس مهاجرت کرد؛ شهری که در دهههای بعد به مرکز اصلی فعالیت خوانندگان فارسیزبان در خارج از ایران تبدیل شد.
در ادامه، همکاری او با شرکتهای موسیقی فعال در لسآنجلس، از جمله پارسویدئو، ترانه و کلتکس رکوردز منجر به انتشار بیش از ۱۰ آلبوم جدید شد. سرباز کوچولو یکی از اولین ترانههای معروف عارف در خارج از کشور بود.
از اواخر دهه ۱۳۸۰، عارف تصمیم گرفت محل اقامت خود را تغییر دهد و به دبی نقل مکان کند. در دبی، او همچنان به فعالیتهای هنری ادامه داد و ترانه آرامش را منتشر کرد که با استقبال مخاطبان روبهرو شد.
عارف با بیش از ۷۸۰ قطعه اجراشده، ترانههای ماندگار زیادی خلق کرده است که از آن جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
سلطان قلبها
دریاچه نور
طلسم آرزوهاای خدا حرفی بزن
حالا خیلی دیره
باغ بارونزده
عشق تو نمیمیرد
کوچولو
عشق
همه چیم یار
قصر صدفای دل،ای دل
عارف در طول زندگی هنری خود جوایز و افتخارات متعددی کسب کرده است. در شهریور ۱۳۵۳ و در مراسم اختتامیه بازیهای آسیایی تهران، به دلیل اجرای ترانه به امید دیدار برنده عالیترین مدال فرهنگی وقت شد.
علاوه بر این، نظرسنجی مجله «جوانان» بین سالهای ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۵ عارف را در ۹ دوره بهعنوان بهترین خواننده مرد موسیقی پاپ معرفی کرد.
او در سال ۱۳۵۲ در نظرسنجی مجله «زن روز» از ۱۷ هزار زن به عنوان جذابترین مرد ایران برگزیده شد و همان سال مجله «جوانان» او را صاحب زیباترین لبخند مردانه خواند.
در مرداد ۱۴۰۴، عارف در یک ویدئوی کوتاه خبر ابتلای خود به بیماری سرطان را اعلام کرد. به گفته خودش، تودهای سرطانی در نزدیکی آپاندیس او تشخیص داده شده و دوره شیمیدرمانی را در آمریکا آغاز کرده است. عارف میگوید تودهاش خوشخیم است، اما با این حال در طول دو ماه درمان حدود ۱۰ کیلوگرم وزن کم کرده است.
عارف چهار بار ازدواج کرده که حاصل آن چهار دختر و یک پسر است. دختران او بهنامهای سهیلا، سابرینا، نازلی و نیکیتا در اروپا و آمریکا زندگی میکنند. پسرش بهنام سهیل در ۴۱ سالگی در اثر سرطان لوزالمعده درگذشت.
همسر فعلی او در برخی رسانهها عسل آزاد معرفی شده است.
اکانت اینستاگرام عارف با شناسه aref.arefkia بیش از ۱.۴ میلیون دنبالکننده دارد.
آثار اولیه عارف بهصورت صفحات گرامافون و تکآهنگ منتشر شده است. در ادامه نام برخی از آلبومهای رسمی او آمده است.
بازگشت
نازک
مرد قبیله
روزگار غریبی است نازنین
آینه در آینه
ماه و پلنگ
سلطان قلبها
غریب آنام
آلما
منبع: روزیاتو
تجربه نزدیک به مرگ متین ستوده، بازیگر سینما در دوران...
ستایش رجایی نیا هنرپیشه جوان و با استعداد تئاتر، تلویزیون...
امیرحسین کریمی، خواننده جوانی که با حضور در برنامه...
واحدالله نژند، مبارز مطرح MMA افغانستان، پیش از مبارزه...
یک ایجنت فعال فوتبال ایران در امارات، ۲۸ روز زندانی...
توهین به علی دایی در پخش زنده صداوسیما؛ خبرنگار: کی...
