همه چیز درباره سریال گذرگاه؛ ساعت پخش و بازپخش

«گذرگاه»، از تازه‌ترین تولیدات سیمافیلم، با تمرکز بر مفاهیمی، چون ایستادگی بر اصول، عدالت‌طلبی و انتخاب‌های سرنوشت‌ساز، تصویری از انسان‌هایی ارائه می‌دهد که در لحظه تصمیم، میان ترس و باور می‌ایستند و بهای انتخاب خود را می‌پردازند،

این مجموعه، داستان جوانی انقلابی را روایت می‌کند که سال‌ها پس از انقلاب، در پی کشف پاسخی برای پرسشی بزرگ، سرنخ پرونده‌ای قدیمی را دنبال می‌کند، پرونده‌ای که به ماجرای ناپدیدشدن یک مأمور شهربانی در سال ۱۳۵۷ و افشای زمین‌خواری‌های پنهان گره خورده است.

 این قصه به تهیه‌کنندگی محمد مصری‌پور و کارگردانی جواد میرزا آقازاده و نویسندگی امین و مصطفی حسینیون تولید شده و از اوایل اردیبهشت از شبکه یک پخش می‌شود.

محمدامین قدمی، دستیار تهیه‌کننده مجموعه نمایشی «گذرگاه» درباره قصه آن گفت: این مجموعه داستان افسر ارشدی است که در سال ۱۳۵۷ درگیر پرونده‌های فساد و زمین‌خواری شده است و به‌طور اتفاقی بعد از اینکه با یکی از افسران آن زمان صحبت می‌کند، گم می‌شود. ۱۰ سال بعد به‌صورت اتفاقی او را در کرمانشاه پیدا می‌کنند و این داستان از این مرحله رنگ‌وبوی دیگری می‌گیرد.

وی درباره مفاهیم این مجموعه افزود: پای آرمان‌های انقلاب ایستادن، از ارزش‌ها دفاع کردن و وفای به عهد داشتن از مهم‌ترین اهداف این مجموعه است.

قدمی گفت: این کار در هر دو جنگ اخیر یعنی جنگ ۱۲روزه و پس از آن در جریان بود. ما ۱۷ خرداد کار را شروع کردیم که اولین توقفمان پس از جنگ ۱۲روزه رقم خورد و زمانی که در ۱۰ روز پایانی کار بودیم، جنگ تحمیلی سوم آغاز شد. این‌گونه که در ابتدا کار متوقف شد، اما، چون فوریت پخش داشتیم - قرار بود مجموعه در نوروز پخش شود - و دیگر شرایط مهیا نبود، ناگزیر به اصلاحاتی برای جمع کردن کار شدیم.

ایوب آقاخانی، بازیگر مجموعه نمایشی «گذرگاه» هم درباره فضای این قصه گفت: «گذرگاه» یک داستان اجتماعی و ملودراماتیک در بستر تاریخ است که در دو دوره زمانی متفاوت بین دو رفیق شکل می‌گیرد و اتفاقاتی را که در زندگی این دو نفر رقم می‌خورد، به تصویر می‌کشد. داستان از قبل انقلاب و در فضایی خاص بین این دو رفیق شروع می‌شود و تا پس از انقلاب با یک علامت سؤال بزرگ و مفقود شدن یکی از آنها ادامه پیدا می‌کند؛ این قصه تا جایی پیش می‌رود که درنهایت همه رمزوراز‌ها گشوده و دلایل حادثه‌های مختلفی که این افراد را احاطه کرده است، برای همگان روشن می‌شود.

وی افزود: ماجرای «گذرگاه»، گذر این مردمان در مقطعی از تاریخ معاصر با تمام علاقه‌مندی‌ها و علامت سؤال‌ها، عشق‌ورزی‌ها، دغدغه‌ها و ایدئولوژی‌ها به مخاطب گزارش می‌شود و در دل یک داستان خوشایند و جذاب، مخاطبان را در این سفر ۲۶ قسمتی همراهی می‌کند.

وی گفت: در این قصه نقش فرهاد را دارم. او در وظیفه‌شناسی، رفاقت و شکست در عشق و پای عهد خود ماندن، رفتار‌هایی دارد که بیش‌وکم همه ما در زندگی خود تجربه کرده‌ایم و تنها چالش در چنین موقعیتی شاید این باشد که تلاش کنم مخاطب من را شبیه بازی در نقشی دیگر و قصه‌ای دیگر نبیند.

امین حسینیون، نویسنده فیلم‌نامه مجموعه نمایشی «گذرگاه»، درباره طراحی و نوشتن این قصه گفت: یک سؤال بزرگ در زندگی هر انسانی وجود دارد: اینکه «چقدر از عمرت را وقفِ رسیدنِ به حقیقت می‌کنی؟». ممکن است جواب بسیاری از آدم‌ها به این سؤال صفر باشد، آدم‌هایی که پول و چیز‌های مشابه را انتخاب می‌کنند و حقیقت را کنار می‌گذارند. بعضی‌ها ممکن است جوابشان «مقدار کمی» باشد، کسانی که اندکی در راه حقیقت قدم برمی‌دارند، ولی وقتی راه سخت می‌شود، کنار می‌کشند.

وی ادامه داد: این سؤالِ بنیادین اساسِ ایده «گذرگاه» است که البته اسمش در آغاز «گذرگاه باد» بود. کفاشی در محل ما بود، به اسم آقای حقیقت، از آن کفاش‌های قدیمی‌که کارِ تعمیر کفش هم انجام می‌دهند. او به امانتداری، راستگویی و صداقت شهرت داشت. بسیار به این فکر می‌کردیم اگر این کفاش، وارد یک پرونده کارآگاهی می‌شد، چه اتفاقی برایش می‌افتاد؟ وقتی این شخصیت با آن اندیشه پیوند خورد، این داستان شکل گرفت.

این نویسنده در پاسخ به این سؤال که چرا بازه قبل و بعد از انقلاب برای روایت داستان، موردتوجه شما بوده است، تصریح کرد:، چون انقلاب یک تحول بزرگ در تاریخ و جامعه ایران بوده و از بهترین مقاطع زمانی برای ارزیابی آدم‌ها چنین دوران‌هایی است. یعنی ما آدم‌هایی را در گذر زمان دنبال می‌کنیم، آدم‌هایی که در طول حوادث بزرگ اجتماعی و انسانی بر اصول خودشان پایدار می‌مانند و همچنان دنبال حق هستند و در طرف مقابل، آدم‌های منفی که با وجود تحول جامعه، دچار تحول نشده‌اند و همان کار‌های سابق را انجام می‌دهند. این راهبرد روایی را در بسیاری از رمان‌های مشهور تاریخ ادبیات و آثار نویسندگان بزرگ می‌بینیم، مثلاً ویکتور هوگو در «بینوایان» شخصیت‌هایش را در بستر تحولات تاریخی فرانسه دنبال می‌کند، یا تولستوی در «جنگ‌وصلح» مقطع تاریخی حمله ناپلئون به روسیه را برای دنبال کردن شخصیت‌هایش انتخاب کرده است.

حسینیون با اشاره به پیام‌های «گذرگاه» برای مخاطب گفت: به نظرم هر مخاطبی بسته به روحیاتش، از داستانی که خوب تعریف شده باشد، برداشتی خواهد کرد. درست نیست که نویسندگان درباره پیام داستان حرفی بزنند. بهتر است بنشینیم و ببینیم که مخاطبان چه می‌گویند. سه سال کار منسجم و پیوسته روی این فیلم‌نامه صورت گرفته و چندین مشاوره تخصصی درخصوص مسائل حقوقی برای آن گرفته شده است.

سهند جاهد، بازیگر نقش مصطفی درباره بازی در این مجموعه نمایشی گفت: ما تلاش کردیم مصطفی را طوری بسازیم که در مرزی بین کم‌تجربگی و هوشمندی قرار بگیرد، شخصیتی که به کارش عشق می‌ورزد و این سبک زندگی را دوست دارد. خوشبختانه، با راهنمایی‌های آقای آقازاده و سایر دوستان، توانستیم این شخصیت را شکل دهیم.

وی در پاسخ به این سوال که چه تفاوتی میان نقش مصطفی در «گذرگاه» و شخصیت‌هایی که پیش از این بازی کرده‌اید، وجود دارد، گفت: این یک چالش مهم برای من بود، چون در ابتدا شباهت‌هایی بین این نقش و کار‌های قبلی‌ام حس می‌کردم. اما تصمیم گرفتیم با مطالعه دقیق فیلم‌نامه و پرهیز از کلیشه‌ها، تفاوتی ایجاد کنیم. هدف این بود که مصطفی صرفاً یک دستیار نباشد، بلکه جنبه‌های هوشمندی، کاربلدی و حتی علاقه شخصی‌اش به این حرفه را نشان دهیم. سعی کردیم از کلیشه‌های رایج در نقش دستیاران فاصله بگیریم و او را باورپذیرتر کنیم.

این هنرمند در ادامه به معیارهایش برای انتخاب نقش اشاره کرد و گفت: مهم‌ترین معیار برای من، وجود یک شخصیت قوی در قصه است. یعنی شخصیتی که اگر از قصه حذف شود، روند داستان دچار مشکل اساسی شود. اما فراتر از آن، تفاوت نقش برایم اولویت دارد.

مریم شاه‌ولی، بازیگر «گذرگاه»، هم درباره نقش خود در این مجموعه بیان کرد: نقش من در این قصه نقش دختری است که دو برهه از زندگی‌اش کودکی و بزرگسالی به تصویر کشیده می‌شود، دختری که در کودکی خانواده‌اش را از دست می‌دهد و در بزرگسالی‌اش حوادثی رخ می‌دهد که با اتفاقات بد کودکی‌اش مواجه می‌شود. این اتفاق ادامه پیدا می‌کند و شخصیت‌هایی وارد کار می‌شوند.

شاه‌ولی در پاسخ به این سؤال که فارغ از بحث سرگرمی، پیام این قصه را برای مخاطب چه می‌داند، بیان کرد: مهم‌ترین پیام قصه «گذرگاه»، استقلال و استقامت است. ما باید به استقلال باور داشته باشیم و این روز‌ها این را بیشتر از هر زمان دیگری درک می‌کنیم. قصه «گذرگاه» به‌سادگی به ما می‌گوید که آدم‌های خوب و بد همیشه - در همه زمان‌ها و مکان‌ها هستند، اما درنهایت باید منسجم باشیم و جامعه خوبی بسازیم و از آن پاسداری کنیم.

منبع: صدا و سیما