تمام جزئیات زلزله دیشب تهران؛ تهران سه بار لرزید و بسیاری از مردم در خیابان‌ها خوابیدند

شب عجیبی بود دیشب، حداقل سه بار تهران لرزید. منشا زلزله‌ها پردیس بود. تصاویر زیادی از خیابان‌خوابی مردم پردیس منتشر شد. مثل تمام سال‌های اخیر بحث این که این زلزله بود یا چیز دیگر؟ داغ شد. 

شوخی‌های زیادی در شبکه‌های اجتماعی (اگر چیزی به این نام مانده باشد!) درباره وضعیت تهران ساخته شد. تهرانی که زیر سایه جنگ و تورم به مکافات خودش را زنده نگه داشته است، جایی برای ترسیدن از زلزله ندارد. در هر صورت مردم سعی می‌کردند با شوخی و خنده شب سخت را سپری کنند تا این که باز کدام شب و کدام روز دلهره برگردد. خلاصه که قرار نبود زندگی تا این اندازه سخت و سنگین باشد، قرار نبود واقعا. در ادامه تحلیلی در رابطه با زلزله دیشب می‌خوانید که قابل توجه است.

مهدی زارع در گفت‌و‌گو با خبرنگار مهر اظهار کرد: زلزله با بزرگای ۴.۶ در ساعت ۲۳:۴۶ شامگاه سه شنبه در پردیس یادآور سابقه لرزه‌خیزی در پهنه شرق تهران (دماوند، رودهن و بومهن) و وقوع زلزله‌های متعدد و شدید دز محل تلاقی گسل‌های مهم است.

وی گفت: منطقه شرق تهران بار‌ها شاهد زلزله‌های تاریخی و دستگاهی بوده است.

این زلزله شناس مطرح گفت: زلزله تاریخی ۱۸۳۰ میلادی (۱۲۰۹ شمسی) با بزرگای تخمینی ۷.۱ مخرب‌ترین رویداد تاریخ معاصر در شرق تهران است که باعث تخریب گسترده در مناطق دماوند، شمیرانات و بخش‌های شرقی تهران شد. مسبب این زلزله شاخه شرقی گسل مشا یا محل تلاقی آن با گسل شمال تهران است.

وی افزود: زلزله ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۹ (دماوند) با بزرگای ۵.۱ که کانون آن روی گسل مشا بود، باعث ترس زیاد در تهران شد.

آقای زارع گفت: مناطق رودهن و بومهن به طور مستمر شاهد خوشه‌های لرزه‌ای با بزرگای ۲ تا ۴ هستند. این فعالیت‌های خرد، نشان‌دهنده نرخ بالای تغییر شکل در پوسته این منطقه است، شرق تهران (رودهن و دماوند) بسیار لرزه زاست چرا که یک محل تلاقی مهم ساختاری ناشی از تلاقی گسل‌های مشا با طول بیش از ۲۰۰ کیلومتر؛ با گسل شمال تهران در محل روستای کلان لواسال است است.

وی گفت: انتها‌های شرقی گسل مشا گسل فیروزکوه قرار دارد که از ۵ کیلومتری شهر فیروکوه عبور میکند، گسل شمال تهران:در پایانه شرقی در ۱۰ کیلومتری شمال پردیس به گسل مشا می‌رسد و این تلاقی باعث می‌شود تنش در این نقطه به حداکثر برسد.

این استاد زمین شناسی گفت: همچنین، فعالیت‌های ماگمایی قله دماوند با ایجاد تغییر در فشار‌های منفذی، باعث تحریک گسل‌های اطراف می‌شود، اینکه باید منتظر زلزله بزرگی در شرق تهران باشیم از منظر علم میان‌مدت و بلندمدت زمین‌شناسی دارای دو جنبه است، از نظر پتانسیل لرزه‌زایی که از نظر علمی، گسل مشا توانایی تولید زلزله‌ای با بزرگای بیش از ۷ را دارد.

وی گفت: با توجه به اینکه از آخرین زلزله بزرگ این گسل (۱۸۳۰ میلادی) حدود ۱۹۶ سال می‌گذرد، این گسل در مرحله تنش بحرانی قرار دارد ولی هنوز در حال حاضر هیچ ابزاری برای تعیین زمان دقیق وقوع زلزله (ساعت، روز یا ماه) وجود ندارد.

زارع اضافه کرد: وقوع زلزله‌های ۴ ریشتری اخیر در ۲۸ فروردین و ۲۲ اردیبهشت در پردیس نشان از تخلیه انرژی: وقوع زمین‌لرزه‌های کوچک به صورت مستمر، بخشی از انرژی گسل دارد، ولی این لرزه‌ها نشانه‌ای از ناپایداری در پهنه‌ای وسیع‌تر نیز می‌تواند، باشد که مقدمه رویداد بزرگتری است.

وی گفت: شرق تهران (پردیس، رودهن و دماوند) به دلیل نزدیکی به گسل مشا، یکی از پرخطرترین مناطق ایران است. با توجه به سوابق تاریخی و فعالیت‌های دستگاهی اخیر، احتمال وقوع یک زلزله بزرگ در این پهنه همواره وجود دارد.

زارع اضافه کرد: بهترین راهکار در این منطقه، علاوه بر رعایت مقررات، عدم توسعه و ساخت‌وساز‌های بیشتر و جدید (به‌ویژه در شهرک‌های اقماری) است و با افزایش جمعیت ریسک بالاتر نرود.