پیشرفت در درمان سرطان؛ داروی تزریقی در برخی بیماران سرطانی تومور‌ها را از میان برد

نتایج دو پژوهش تازه که در نشست سالانه انجمن سرطان‌شناسی بالینی آمریکا در شیکاگو ارائه شده، از پیشرفت قابل توجه در درمان برخی سرطان‌های دشوار خبر می‌دهد، هرچند یکی از این درمان‌ها با میزان بالای عوارض جانبی شدید همراه بوده است.

در نخستین پژوهش، پزشکان از نتایج «بی‌سابقه» یک داروی تزریقی سه‌کاره به نام آمیوانتامَب (amivantamab) برای بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن خبر داده‌اند؛ بیمارانی که بیماری آنان پس از شیمی‌درمانی و ایمنی‌درمانی بازگشته یا به درمان‌های معمول پاسخ نداده بود.

این آزمایش بین‌المللی در ۱۱ کشور و روی ۱۰۲ بیمار انجام شد. بر اساس نتایج اعلام‌شده، تومور‌های ۴۳ بیمار کوچک شد یا کاملاً از میان رفت. از این میان، در ۲۸ بیمار کوچک شدن چشمگیر تومور دیده شد و در ۱۵ بیمار پزشکان دیگر اثری از تومور مشاهده نکردند.

کوین هرینگتون، استاد درمان‌های زیستی سرطان در مؤسسه تحقیقات سرطان لندن به روزنامه گاردین گفت این میزان پاسخ در بیمارانی که سرطان آنان به شیمی‌درمانی و ایمنی‌درمانی مقاوم شده، «بی‌سابقه» است. به گفته او، گزینه‌های درمانی برای این گروه از بیماران بسیار محدود است.

بیمارانی که آمیوانتامب دریافت کردند، پس از آغاز درمان، به‌طور میانه ۱۲.۵ ماه زنده ماندند؛ آن هم با وجود ابتلا به گونه‌ای از سرطان که پس از از کار افتادن درمان‌های استاندارد، معمولاً پیامد‌های بسیار نامطلوبی دارد.

این تزریق هوشمند از سه راه به سرطان حمله می‌کند. نخست، جلو یک پروتئین به نام گیرندهٔ عامل رشد روپوستی را می‌گیرد. این پروتئین معمولاً به رشد تومور کمک می‌کند. دوم، مسیر دیگری به نام «مت» را می‌بندد. سلول‌های سرطانی گاهی از این مسیر استفاده می‌کنند تا از اثر دارو‌ها فرار کنند و زنده بمانند. سوم، دستگاه ایمنی بدن را هم فعال‌تر می‌کند تا خودِ بدن بهتر بتواند به تومور حمله کند.

بر این اساس، این دارو هم راه رشد سرطان را می‌بندد، هم راه فرار آن از درمان را محدود می‌کند، و هم به دستگاه ایمنی کمک می‌کند که سرطان را هدف بگیرد.

آمیوانتامب که شرکت جانسون‌اند جانسون آن را تولید کرده، به‌جای تزریق درون‌رگی، به‌صورت تزریق زیرپوستی داده می‌شود و همین موضوع می‌تواند روند درمان را کوتاه‌تر و برای درمانگاه‌های سرپایی ساده‌تر کند. بیشتر عوارض جانبی این درمان خفیف تا متوسط گزارش شده و کمتر از یک‌دهم بیماران ناچار به قطع درمان شده‌اند.

پژوهشگران همچنین گفته‌اند این دارو در بیماران مبتلا به سرطان ریه نیز نتایج مشابهی نشان داده و اکنون در حدود ۶۰ کارآزمایی بالینی برای سرطان‌های ریه، روده بزرگ، مغز و معده در حال بررسی است.

در پژوهش دوم، شرکت اینسایت (Incyte) اعلام کرد ترکیب داروی مونجووی (Monjuvi) با داروی رِولیمید (Revlimid) شرکت بریستول مایرز اسکوئیب، در بیماران تازه‌تشخیص‌داده‌شدۀ مبتلا به لنفوم منتشر بزرگ سلول بی، خطر پیشرفت بیماری، بازگشت سرطان یا مرگ را در مقایسه با درمان استاندارد ۲۵ درصد کاهش داده است.

با این حال، این درمان ترکیبی با عوارض جدی‌تری همراه بود. عوارض شدید در نزدیک به ۸۷ درصد بیماران دریافت‌کننده ترکیب مونجووی گزارش شد، در حالی که این رقم در گروه درمان استاندارد ۷۶ درصد بود. قطع درمان به‌دلیل عوارض نیز در گروه داروی ترکیبی بیشتر بود.

با وجود این، نرخ کلی مرگ در گروه دریافت‌کننده درمان ترکیبی ۱۸.۵ درصد و در گروه درمان استاندارد ۲۱.۷ درصد گزارش شد.

به نوشته خبرگزاری رویترز، مقام پژوهشی شرکت اینسایت گفته است داده‌های مربوط به بقا هنوز اولیه است، اما روندی روشن به‌سوی بهبود را نشان می‌دهد.

شرکت اینسایت می‌گوید قصد دارد برای گسترش مجوز استفاده از این ترکیب دارویی به‌عنوان درمان اولیه در آمریکا و اروپا اقدام کند.