اظهارات بقائی درباره مذاکرات و تعهدات طرف مقابل

اسماعیل بقائی بامداد دوشنبه یکم تیر ۱۴۰۵ پس از یک روز گفت‌و‌گو‌های فشرده هیات ایرانی در نشست چهارجانبه در مصاحبه با خبرنگاران افزود: فلسفه حضور ما مطالبه اجرای تعهدات طرف مقابل بود و در جلسات نگرانی‌های ما درباره برعهده طرف مقابل مطرح شد.

وی ادامه داد: ما به نوعی یک روز بسیار طولانی داشتیم. نشست‌ها از صبح یک شنبه با جلسات دوجانبه با میانجی‌ها شروع شد و بعد از ظهر حدود ساعت سه جلسه‌ای چهارجانبه با جضور هیات‌های نمایندگی ایران، آمریکا و دو میانجی شروع به کار کرد.

بقائی تصریح کرد: فکر می‌کنم حدود یک ساعت و نیم بحث شد و قرار بر این شد که ما یک وقفه کوتاه یک ساعته داشته باشیم و بعد ادامه بدهیم. در همین زمان هم بود که اظهار نظر‌های موهن و تهدید آمیز رئیس جمهور آمریکا در رسانه‌ها منتشر شد و همین باعث شد که هیات نمایندگی جمهوری اسلامی ایران صراحتاً اعلام بکند که در چنین شرایطی حاضر نیست در نشست چهار جانبه ادامه بدهد.

وی افزود: قطر و پاکستان تلاش زیادی کردند برای اینکه به ادامه گفت‌و‌گو‌ها کمک کنند. ما تأکید کردیم که اگر قرار باشد ادامه پیدا بکند به صورت مستقیم نخواهد بود، یعنی در چارچوب چهار جانبه و تبادل پیام‌ها ادامه پیدا کرد.

سخنگوی هیات مذاکره جمهوری اسلامی ایران گفت: اساساً فلسفه حضور ما در سوئیس برای این بود که اجرای تعهدات طرف مقابل را مطالبه بکنیم. من قبلا هم تأکید کردم نگاه هیات نمایندگی ایران این هست که ما باید به نوعی گریبان طرف مقابل را بگیریم برای اینکه به اجرای تعهداتش وادار بشود.

وی اظهار داشت: هم در آن جلسه چهار جانبه و هم قبل از آن نگرانی‌ها و اعتراض‌های ما در رابطه با بدعهدی طرف مقابل بیان شد؛ خصوصاً در رابطه با تداوم نقض آتش بس، تداوم نقض تعهدات منطبق با تفاهم ۲۸ خرداد توسط رژیم صهیونیستی.

بقائی ادامه داد: مجموع پیام‌هایی که رد و بدل شد از ساعت حدود ۶ بعد از ظهر تا اکنون نتیجه ن ۲ یا ۳ مورد شد که به نظرم مهم است، یکی در رابطه با بند ۱ یادداشت تفاهم ساز وکاری با حضور میانجی‌ها برای نظارت بر ادامه توقف جنگ پیش بینی شد. این ساز و کار یک ساز و کار جدیدی است تحت عنوان «دکانفلیکشن سل» (ساز و کار کنترل یا مدیریت منازعه). این ساز وکار ایجاد شد تا مطمئن شویم که توقف جنگ و آتش بس در لبنان پایدار خواهد بود. در اینجا منظور از آتش بس قاعدتاً توقف جنگ است. طبق بند ۱ یادداشت تفاهم جنگ و عملیات نظامی در همه جبهه‌ها از جمله در لبنان باید خاتمه پیدا کند. فلسفه تشکیل این ساز و کار این است که ما شاهد ادامه توقف جنگ در لبنان باشیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: در مورد بقیه بند‌ها هم که لازمه آغاز مذاکرات برای توافق نهایی است گفت‌و‌گو‌های خوبی صورت گرفت، تبادل پیام‌های مهمی انجام شد از جمله در رابطه با بند ۱۰ و ۱۱ موضوعات مهم مربوط به صدور مجوز‌های لازم برای فروش نفت ایران و همینطور تعهد طرف مقابل برای آزادسازی دارایی‌های محدود شده یا مسدود شده ایران. در این مورد هم پیش رفت‌های خیلی خوبی صورت گرفت.

بقائی گفت: در رابطه با مباحث مرتبط با عبور ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز یک ساز و کاری قرار شد ایجاد شود که این به نظر من بسیار مهم است. در مجموع برای زمینه سازی جهت آغاز مذاکرات مربوط به توافق نهایی گام‌های مهمی توافق شد امیدواریم که در اجرا هم ما شاهد جدیت طرف مقابل باشیم.

سخنگوی هیات مذاکره جمهوری اسلامی ایران افزود: نکته دیگر این هست که قرار شد گروه‌های فنی به کار خود ادامه دهند در مورد این چند موضوعی که خدمت شما عرض کردم و سایر موضوعاتی که لازمه اجرای موثر این یادداشت تفاهم است.

بقائی ادامه داد: متنی را دو میانجی یعنی قطر و پاکستان صادر خواهند کرد که در آن کلیات این موارد درج شده است. این به عنوان سند توافق‌هایی که در جریان این ۱۸ ساعت صورت گرفت معرفی خواهد شد. ولی عرض کردم فراتر از این سند و این بیانیه مشترک دو میانجی یه چهار نکته‌ای که اشاره کردم از جمله در رابطه با صدور مجوز‌های لازم برای صدور مشتقات پتروشیمی و نفتی و همین طور بحث مربوط به آزادسازی اموال و دارایی‌های مسدود شده ایران، این دو مورد مهم است از این جهت که طبق بند ۱۳ باید این اتفاقات بیفتد تا وارد مرحله مذاکرات برای توافق نهایی شویم. هم در مورد آزادسازی دارایی‌ها و هم در مورد فروش نفت گام‌های عملی باید برداشته شود.

وی افزود: طبق بند ۱۲ یک ساز و کار نظارت بر اجرای تعهدات طرفین خواهیم داشت و از فردا باید تیم‌های فنی دو طرف با جضور میانجی‌ها جلساتی را برگزار کنند که یک مقدار جزئی‌تر در مورد اجزای مختلف یادداشت تفاهم وارد کار گروه‌های فنی شوند.