چهارشنبه در مذاکرات قطر چه گذشت؟/ تشکیل کانال ارتباط فوری گروه نظارت/ آغاز خرید‌ها با ۶ میلیارد دلار اولیه

معاون وزیر امور خارجه ایران در تشریح نشست‌های روز چهارشنبه در دوحه گفت که در جلسات با مقامات قطری، از جمله بانک مرکزی، برخی مسائل مربوط به هزینه بخشی از ۶ میلیارد دلار اولیه، بررسی و مقرر شد حسب نیاز‌های اعلامی کشور، خرید کالا‌های مورد نیاز انجام و در اختیار ایران قرار گیرد.

به گزارش فارس، «تیم کارشناسی ما چهارشنبه در دوحه با طرف‌های قطری دیدار خواهند داشت.» این جمله‌ای بود که سخنگوی دستگاه دیپلماسی اسماعیل بقائی نهم تیرماه در نشست هفتگی با خبرنگاران اعلام کرد.

وی همچنین در اظهارات دیگری بیان کرد: ما از هر فرصتی برای مرور اجرای همه بخش‌های یادداشت تفاهم استفاده خواهیم کرد. در نشست چهارشنبه عمدتا متمرکز خوهیم بود بر موضوعات مرتبط با در دسترس قرار گرفتن دارایی‌های آزاد شده ایران و سایر بخش‌ها را نیز حتما مرور خواهیم کرد.

در بند ۱۱ یادداشت تفاهم اسلام‌آباد مورخ ۲۸ خردادماه آمده است: ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود تا وجوه و دارایی‌های محدود یا مسدود شده جمهوری اسلامی ایران را با اجرای این یادداشت تفاهم به طور کامل برای استفاده در دسترس قرار دهد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در مورد روال مربوط به آزادسازی این وجوه در طول مذاکرات، به صورت دوجانبه توافق می‌کنند.

این وجوه، چه در حساب اصلی نگهداری شوند و چه منتقل شوند، برای پرداخت به هر ذینفع نهایی که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین می‌شود، باید به طور کامل قابل استفاده شوند. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود که تمامی تاییدیه‌ها و مجوز‌های لازم را در این رابطه صادر کند.

پس از آن بود که تیم کارشناسی ایران به سرپرستی کاظم غریب‌آبادی معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه و مذاکره کننده ارشد ایرانی برای پیگیری اجرای مفاد یادداشت تفاهم اسلام‌آباد بین ایران و آمریکا، به دوحه رفت و مذاکراتی با طرف قطری داشت.

نشست سه جانبه ایران، قطر و پاکستان

در این دیدار که علی صالح‌آبادی سفیر ایران در دوحه و حمید قنبری معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه نیز حضور داشتند، طرفین درباره طیفی از موضوعات مورد علاقه مشترک، از جمله روند اجرای یادداشت تفاهم خاتمه جنگ تحمیلی و نیز چالش‌ها و موانع موجود در مسیر اجرای آن، به بحث و تبادل نظر پرداختند. همچنین، راهکار‌های تسریع در اجرای مفاد یادداشت تفاهم به ویژه در خصوص لبنان، رفع موانع موجود و گسترش همکاری‌های دوجانبه در حوزه‌های مورد اهتمام مشترک، مورد بررسی قرار گرفت.

پس از این دیدار، نشست سه جانبه مذاکره کنندگان ارشد ایران، قطر و پاکستان برای بررسی روند اجرای یادداشت تفاهم برگزار شد.
غریب‌آبادی در پایان این نشست‌ها در گفت‌وگویی با خبرنگاران عنوان کرد: این گفت‌و‌گو‌ها متمرکز بر پیگیری اجرای مفاد یادداشت تفاهم است.

وی درباره شروع مذاکرات برای توافق نهایی هم بیان کرد: کارگروه‌های پیگیری اجرای تفاهم و مذاکره برای توافق نهایی شکل گرفته، اما هنوز مذاکره‌ای در این قالب‌ها شروع نشده است. رایزنی برای تعیین زمان و مکان مذاکرات در قالب این کارگروه‌ها از طریق میانجیگران ادامه دارد و در صورت فراهم شدن شرایط لازم، مذاکرات در قالب این کارگروه‌ها آغاز خواهد شد.

ویتکاف و کوشنر در دوحه

از سوی دیگر استیو ویتکاف نماینده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا و جارد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، روز چهارشنبه در دوحه با شیخ تمیم بن حمد آل ثانی امیر قطر دیدار کردند.

براساس بیانیه منتشر شده از سوی دفتر امیر قطر، در این دیدار درباره «پیشرفت مذاکرات» بین آمریکا و ایران و همچنین اوضاع جاری در لبنان تبادل نظر شده است. امیر قطر بر تعهد کشورش به میانجی‌گری بین ایران و آمریکا تأکید کرده و ویتکاف و کوشنر نیز بر حمایت ایالات متحده از روند دیپلماتیک تأکید کرده‌اند.

تعهدات یادداشت تفاهم یک مجموعه یکپارچه هستند

معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه ایران چهارشنبه شب دهم تیرماه و در پایان این گفت‌و‌گو‌ها در اظهاراتی بیان کرد: گفت‌و‌گو‌های هیأت ایرانی صبح چهارشنبه با شیخ محمد بن عبدالرحمان آل ثانی نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه آغاز شد و سپس، هیأت‌های سه کشور ایران، قطر و پاکستان دو نشست برگزار کردند.

معاون وزیر امور خارجه افزود: اولین نشست گروه نظارت بر اجرای یادداشت تفاهم نیز با حضور مذاکره کنندگان ارشد سه کشور مزبور برگزار شد و نقض تعهدات آمریکا تحت بند یک یادداشت تفاهم در رابطه با خاتمه جنگ در لبنان، اخبار منتشره در رابطه با اقدامات آمریکا درخصوص تقویت تجهیزات و نیرو‌ها در منطقه و برخی اظهارات تهدیدآمیز و مداخله جویانه مقامات این کشور، از سوی هیأت ایرانی طرح و مورد بررسی قرار گرفتند. هیأت ایرانی خاطرنشان کرد که تعهدات یادداشت تفاهم یک مجموعه یکپارچه هستند و به صورت مجزا از هم دیده نمی‌شوند.

کانال ارتباط فوری گروه نظارت

وی همچنین گفت تصمیم گرفته شد کانال ارتباط فوری گروه نظارت نیز تا پنجشنبه (امروز) تشکیل و نقص‌های یادداشت تفاهم به صورت رسمی و مستند، اطلاع رسانی شده و در مورد آنها بحث و بررسی و تصمیم گیری شود.

مذاکره کننده ارشد ایرانی همچنین خاطرنشان کرد: در جلسات با مقامات قطری، از جمله بانک مرکزی، برخی مسائل مربوط به هزینه بخشی از شش میلیارد دلار اولیه، مورد بررسی قرار گرفت و مقرر شد حسب نیاز‌های اعلامی کشور، خرید کالا‌های مورد نیاز انجام و در اختیار ایران قرار گیرد.

غریب‌آبادی همچنین تصریح کرد: در دوحه هیچ نشستی بین هیأت ایرانی و هیأت آمریکایی برگزار نشد.

وزارت خارجه قطر هم بامداد امروز پنجشنبه اعلام کرد که در جلسات جداگانه‌ای که با هیأت‌های آمریکایی و ایرانی در دوحه برگزار شده، پیشرفت مثبتی حاصل شد.

وزارت امور خارجه پاکستان هم در بیانیه‌ای امروز اعلام کرد ایران و آمریکا در جریان مذاکرات غیرمستقیم دوحه، ضمن دستیابی به پیشرفت‌هایی در موضوعات مرتبط با تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، بر سر ادامه گفت‌و‌گو‌ها توافق کردند.

یکشنبه ۳۱ خردادماه هتل بورگن اشتوک در کنار ساحل دریاچه لوسرن سوئیس شاهد برگزاری نشست‌های دوجانبه، سه جانبه و چهارجانبه با حضور هیأت‌های مذاکره کننده ایران، آمریکا و دو میانجی پاکستان و قطر بود. نشست‌هایی که بعد از امضای یادداشت تفاهم اسلام‌آباد در ۲۸ خردادماه در سوئیس شکل گرفت.

این نشست‌ها بعد از ۲۰ ساعت پایان یافت و مقرر شد گفت‌و‌گو‌های فنی برگزار شود. اول تیرماه گفت‌و‌گو‌های ایران و آمریکا با حضور دو میانجی در سوئیس و به ریاست غریب‌آبادی برگزار شد و معاون وزیر خارجه پس از برگزاری این مذاکرات از توافق بر سر ترتیبات مذاکرات آتی خبر داد و افزود: گفت‌و‌گو‌های فنی برای تعیین سازوکار‌های اجرایی یادداشت تفاهم و بیانیه صادره در پایان نشست عالی‌رتبه نیز انجام و تفاهمات لازم، حاصل شد.

ایران و آمریکا بعد از حدود دو ماه گفت‌و‌گو از طریق پاکستان و سپس قطر به یادداشت تفاهمی در ۱۴ بند دست یافتند. بند یک آن مرتبط با بحث خاتمه جنگ از جمله در لبنان است.