تصاویر | استایل جنجالی و جسورانه فرشته حسینی در اکران مردمی فیلم «بی سر و صدا»

تصاویر | استایل جنجالی و جسورانه فرشته حسینی در اکران مردمی فیلم «بی سر و صدا»

تصاویر | ژست‌ها و استایل جذاب نازنین بیاتی در مراسم شب بازیگر

تصاویر | ژست‌ها و استایل جذاب نازنین بیاتی در مراسم شب بازیگر

عکس | تونل زمان؛ «نامزد کم سن و سال و محبوب احمدشاه» در اواخر دهه ۱۲۹۰

عکس | تونل زمان؛ «نامزد کم سن و سال و محبوب احمدشاه» در اواخر دهه ۱۲۹۰

بیوگرافی رها خدایاری؛ از شهرت با سریال «یادآوری» تا حضور در «شام ایرانی» + جدیدترین عکس‌ها

بیوگرافی رها خدایاری؛ از شهرت با سریال «یادآوری» تا حضور در «شام ایرانی» + جدیدترین عکس‌ها

بیوگرافی مریم قجر؛ خواهر ایرانی آنجلینا جولی کیست و چه فیلم‌هایی بازی کرده است؟ + تصاویر

بیوگرافی مریم قجر؛ خواهر ایرانی آنجلینا جولی کیست و چه فیلم‌هایی بازی کرده است؟ + تصاویر

عکس | تونل زمان؛ محمدعلی فردین و سهیلا بکیاسا در پشت‌صحنه‌ی فیلم «خوشگل‌ خوشگلا»؛ سال ۱۳۴۴

عکس | تونل زمان؛ محمدعلی فردین و سهیلا بکیاسا در پشت‌صحنه‌ی فیلم «خوشگل‌ خوشگلا»؛ سال ۱۳۴۴

«یاقوت»، زن سرخ پوش «سریال تاسیان» که بود؟ + ویدئو

«یاقوت»، زن سرخ پوش «سریال تاسیان» که بود؟ + ویدئو

تصاویر | آمادگی بدنی شگفت انگیز جمشید هاشم‌پور در ۸۱ سالگی

تصاویر | آمادگی بدنی شگفت انگیز جمشید هاشم‌پور در ۸۱ سالگی

کد خبر: ۲۹۷۳
۰۱:۲۶
۰۳ آبان ۱۴۰۳
۰۱:۲۶
۰۳ آبان ۱۴۰۳
کد خبر: ۲۹۷۳

خر رنگ‌کُن‌ها و پشکل جمع‌کُن‌ها در تهران قدیم چه کسانی بودند؟

خر رنگ‌کُن‌ها و پشکل جمع‌کُن‌ها در تهران قدیم چه کسانی بودند؟
در این بازار از خرید و فروش تا دوخت زین و لباس و بستن نعل به پای این حیوانات زبان بسته را انجام می‌دادند.

راستان | اسب و استر را از قدیم مال گفته و هنوز هم می‌گویند. پائین‌تر از بقعه سید اسماعیل و نزدیک بازار دروازه میدانی بود که در آن جا مال (اسب، استر و شتر) معامله می‌کردند. نصرالله حددی تهران‌پژوه می‌گوید: «در بازار مال فروش‌ها که اسب و خر و قاطر معامله می‌شد مثل هر بازار دیگری افرادی بودند که به زبان امروز کلاه سر مردم می‌گذاشتند و از همین بازارها بود که اصطلاحاتی وارد فرهنگ زبان تهرانی شد.»

او بیشتر توضیح می‌دهد: «مثلا در بازار مال‌فروشان یک سری خرهای درشتی وجود داشت که از ورامین به تهران می‌آوردند. این خرها خیلی شبیه قاطر بودند. این خرهای درشت ورامینی را رنگ می‌کردند و می‌آوردند به اسم قاطر می‌فروختند. قاطر از خر قوی‌تر و به همین دلیل قیمتش هم بیشتر بود. شخص به‌محض اینکه قاطر قلابی را می‌خرید و به خانه می‌برد، ‌کافی بود یک بار آن را بشوید تا رنگ‌ها هم شسته شود.»

حدادی می‌گوید که اصطلاح خر رنگ‌کن، یعنی آدم‌هایی که آدم‌های دیگر را گول می‌زنند، از این زمان رایج شد. آن روزها اعیان‌های تهران سوار اسب می‌شدند و تجار با قاطر به حجره می‌رفتند. معامله این وسیله حمل‌ونقل هم در همین بازار صورت می‌گرفت. به گفته حدادی همین‌ که معامله سرمی گرفت، اول از همه مال را می‌آوردند بازار آهنگرها نعل می‌کردند، بعد هم داغ می‌کردند، یعنی یک تکه آهن که اسم صاحب و علامت مخصوص بر روی آن بود توی آتش سرخ می‌کردند و به کپل حیوان می‌زدند و بعد روی آن حنا می‌گذاشتند و از آنجا این مثل فارسی آمده که، «بوی کباب شنیده‌ای، ولی خر داغ می‌کنند.»

پشگل در «تیان» حمام

از جمله کسانی که در بازار مال‌فروش‌ها شغل داشتند آنهایی بودند که سوخت جمع می‌کردند. اصطلاحا به اینها می‌گفتند پشگل جمع‌کن. اینها فضولات حیوانات را از بازار مال فروش‌ها می‌خریدند و پهن می‌کردند زیر آفتاب خشک می‌شد. دسته می‌کردند و به‌صورت قالبی در می‌آوردند. بعد اینها را می‌فروختند به حمامی‌ها و نانوایی‌ها.

حدادی می‌گوید: «آن زمان تنور نانوایی ٢ نوع بود. نانوایی‌هایی که تنورشان گود بود از این‌ها استفاده می‌کردند. تنورهای هوایی اما سوخت‌شان متفاوت بود، مثلا خار جغجغه. به گفته حدادی به کسی که در حمام از سوخت فضولات برای گرم کردن استفاده می‌کرد، می‌گفتند تونتاب. تونتاب‌ها تاپاله‌ها را داخل گلخن می‌ریختند تا تیان حمام گرم شود. تا دهه ٢٠ قبل از رواج نفت تیان حمام‌ها با فضولات می‌سوخت.»

پایان مال‌فروش‌ها

میدان مال‌فروش‌ها تا نخستین سال‌های سلطنت ناصرالدین‌شاه فضایی نسبتا وسیع و مستطیل شکل بود که در دوره‌های بعد با توسعه شهر از وسعتش کاسته شد تا سرانجام با خاتمه کار چهارپایان بارکش و خروج این حیوانات از زندگی روزمره مردم به فضای تجاری محله بازار اضافه شد. بر اساس قدیمی‌ترین نقشه‌های قاجاری تهران این میدان از شرق به محله عرب‌ها، از غرب به بازار حضرتی، از شمال به‌کاروانسرای گلشن و از جنوب با کمی فاصله به ضلع جنوبی حصارصفوی (خیابان مولوی کنونی) محدود شده بود.

همشهری آنلاین

خواندنی‌ها

تصویری از سلمان خاطی بازیگر نقش تقی و محسن تنابنده...

آناهیتا درگاهی، بازیگر سینما تصاویری از سفر یزدش منتشر...

مأموران گمرک فرودگاه بین‌المللی استانبول موفق به کشف...

«ابراهیم تاتلیسس» اسطوره موسیقی ترکیه روز گذشته در...

  • جدیدترین‌ها
  • پربیننده‌ها
  • پربحث‌ها
تصاویر | استایل جنجالی و جسورانه فرشته حسینی در مراسم فیلم «بی سر و صدا» تصاویر | ژست‌ها و استایل جذاب نازنین بیاتی در مراسم شب بازیگر عکس | حضور ۳ سوپراستار زن سینمای جهان در جشنواره کن کشف باورنکردنی ۶ کیلو طلا در آلت تناسلی سه زن در فرودگاه استانبول! عکس | تونل زمان؛ «نامزد کم سن و سال و محبوب احمدشاه» در اواخر دهه ۱۲۹۰ راهکار جادویی برای حل گرفتگی بینی در فصل بهار؛ چطور راحت نفس بکشیم؟ اعدام، مجازات قتل هولناک زن باردار ماجرای جنجالی تیراندازی در تخت جمشید ویدئو | واکنش غیرمنتظره «ابراهیم تاتلیسس» به قهرمانی تراکتور و کنسرت در ایران ویدئو | جنجال در شام ایرانی؛ مسخره کردن فلامک جنیدی و بهنوش بختیاری توسط رها خدایاری بیوگرافی رها خدایاری؛ از شهرت با سریال «یادآوری» تا حضور در «شام ایرانی» + جدیدترین عکس‌ها ویدئو | گریه شدید نیما شاهرخ‌شاهی در گفتگو با مجید واشقانی؛ گفتم خدا من همه را بخشیدم.. بیوگرافی مریم قجر؛ خواهر ایرانی آنجلینا جولی کیست و چه فیلم‌هایی بازی کرده است؟ + تصاویر نگاهی به خانه شیک الناز شاکردوست با ترکیب سنت و مدرنیته کامنت جنجالی برای آلیشیا لمان زیباترین فوتبالیست زن دنیا؛ من می‌توانم تو را مادر کنم! عکس | تونل زمان؛ محمدعلی فردین و سهیلا بکیاسا در پشت‌صحنه‌ی فیلم «خوشگل‌ خوشگلا»؛ سال ۱۳۴۴ دزدی کله‌پاچه با روشی عجیب جنجال به پا کرد + ویدئو ویدئو | تمجید متفاوت محمدرضا گلزار از همسرش: من یک تراپیست در منزل دارم تصاویر | هنرمندان در جشن شب بازیگر؛‌ ابوالفضل پور عرب، نازنین بیاتی،گلاره عباسی، صحرا اسداللهی و ... ویدئو | شبنم مقدمی و همسرش علیرضا آرا در مراسم شب بازیگر
صحبت‌های تکان‌دهنده بازیگر سریال «وحشی»؛ ابوالفضل عرب کیست؟ تصاویر | هنرمندان در جشن شب بازیگر؛‌ ابوالفضل پور عرب، نازنین بیاتی،گلاره عباسی، صحرا اسداللهی و ... تصاویر تازه‌ از مهسا حجازی (شیرین) با محمدرضا غفاری (آرش) و هوتن شکیبا (خسرو) در پشت صحنه سریال تاسیان تصاویر دیدنی بهاره کیان افشار با لاله مرزبان و میرسعید مولویان پس از پایان سریال آبان تصاویر | استایل جذاب بهنوش طباطبایی در جشن امضای کتاب «سووشون» در نمایشگاه کتاب تصاویر | حرف‌های درگوشی و خنده‌های نعیمه نظام دوست و پژمان بازغی در اکران خصوصی سریال یزدان تصاویر | استایل ستاره پسیانی و یکتا ناصر در اکران کوکتل مولوتوف در مسقط تصاویر‌ | لاله مرزبان بازیگر نقش آبان با میکاپی متفاوت بیوگرافی رها خدایاری؛ از شهرت با سریال «یادآوری» تا حضور در «شام ایرانی» + جدیدترین عکس‌ها جشن تولد ۵۰ سالگی بهنوش بختیاری در نمایشگاه کتاب برگزار شد! + ویدئو عکس | تونل زمان؛ گشت و گذار «محمدرضا پهلوی و ثریا» در ایتالیا؛ سال ۱۳۳۱ تصاویر | ژست‌های مریم معصومی در اکران خصوصی سریال «یزدان» تصاویر | اختتامیه جشنواره آسمون؛ گلاره عباسی، آزیتا حاجیان، مهراوه شریفی‌نیا و ... تصاویر | استایل پردیس پورعابدینی در اکران عمومی «زیبا صدایم کن» ویدئو | نخستین حضور سینمایی بازیگران سریال «آبان»؛ شهاب حسینی، لاله مرزبان، امین حیایی و ... عکس | سحر دولتشاهی و نازنین بیاتی در نمایشگاه آثار ابراهیم حقیقی «یاقوت»، زن سرخ پوش «سریال تاسیان» که بود؟ + ویدئو عکس | نفس بازغی و مادرش مستانه مهاجر در اکران خصوصی فیلم «زیبا صدایم کن» بیوگرافی پاشا رستمی؛ از زندگی در کانادا تا ازدواج خبرساز با «ستاره پسیانی» + عکس عکس | تونل زمان؛ چهره نعیمه نظام دوست در پشت صحنه سریال برگ و باد؛ سال ۱۳۷۶
تصاویر تازه‌ از مهسا حجازی (شیرین) با محمدرضا غفاری (آرش) و هوتن شکیبا (خسرو) در پشت صحنه سریال تاسیان صحبت‌های تکان‌دهنده بازیگر سریال «وحشی»؛ ابوالفضل عرب کیست؟ تصاویر | استایل ستاره پسیانی و یکتا ناصر در اکران کوکتل مولوتوف در مسقط تصاویر‌ | لاله مرزبان بازیگر نقش آبان با میکاپی متفاوت ویدئو | نخستین حضور سینمایی بازیگران سریال «آبان»؛ شهاب حسینی، لاله مرزبان، امین حیایی و ... والک؛ محبوب‌ترین و خوشمزه‌ترین سبزی بهار کجا پیدا می‌شود؟ + دستور پخت والک پلو و کوکو والک تصاویر دیدنی بهاره کیان افشار با لاله مرزبان و میرسعید مولویان پس از پایان سریال آبان بیوگرافی رها خدایاری؛ از شهرت با سریال «یادآوری» تا حضور در «شام ایرانی» + جدیدترین عکس‌ها تصاویر | هنرمندان در جشن شب بازیگر؛‌ ابوالفضل پور عرب، نازنین بیاتی،گلاره عباسی، صحرا اسداللهی و ... تصاویر | استایل جذاب بهنوش طباطبایی در جشن امضای کتاب «سووشون» در نمایشگاه کتاب جشن تولد ۵۰ سالگی بهنوش بختیاری در نمایشگاه کتاب برگزار شد! + ویدئو عکس | سحر دولتشاهی و نازنین بیاتی در نمایشگاه آثار ابراهیم حقیقی «یاقوت»، زن سرخ پوش «سریال تاسیان» که بود؟ + ویدئو عکس | تونل زمان؛ چهره نعیمه نظام دوست در پشت صحنه سریال برگ و باد؛ سال ۱۳۷۶  پایان سریال آبان چه خواهد شد؟ ویدئو | جنجال در شام ایرانی؛ مسخره کردن فلامک جنیدی و بهنوش بختیاری توسط رها خدایاری ویدئو | افشاگری شهره سلطانی از اجبار پرستو صالحی برای حضور در برنامه «عشق ابدی» عکس | دلبری نیکی مظفری با لباس هندی دزدی کله‌پاچه با روشی عجیب جنجال به پا کرد + ویدئو ویدئو | چهارمین دستگیری دختر ۱۵ ساله جیب‌بر در تهران!
پرطرفدارها
تصاویر | استایل جنجالی و جسورانه فرشته حسینی در مراسم فیلم «بی سر و صدا» تصاویر | ژست‌ها و استایل جذاب نازنین بیاتی در مراسم شب بازیگر عکس | حضور ۳ سوپراستار زن سینمای جهان در جشنواره کن کشف باورنکردنی ۶ کیلو طلا در آلت تناسلی سه زن در فرودگاه استانبول! عکس | تونل زمان؛ «نامزد کم سن و سال و محبوب احمدشاه» در اواخر دهه ۱۲۹۰ راهکار جادویی برای حل گرفتگی بینی در فصل بهار؛ چطور راحت نفس بکشیم؟ اعدام، مجازات قتل هولناک زن باردار ماجرای جنجالی تیراندازی در تخت جمشید ویدئو | واکنش غیرمنتظره «ابراهیم تاتلیسس» به قهرمانی تراکتور و کنسرت در ایران ویدئو | جنجال در شام ایرانی؛ مسخره کردن فلامک جنیدی و بهنوش بختیاری توسط رها خدایاری بیوگرافی رها خدایاری؛ از شهرت با سریال «یادآوری» تا حضور در «شام ایرانی» + جدیدترین عکس‌ها ویدئو | گریه شدید نیما شاهرخ‌شاهی در گفتگو با مجید واشقانی؛ گفتم خدا من همه را بخشیدم.. بیوگرافی مریم قجر؛ خواهر ایرانی آنجلینا جولی کیست و چه فیلم‌هایی بازی کرده است؟ + تصاویر نگاهی به خانه شیک الناز شاکردوست با ترکیب سنت و مدرنیته کامنت جنجالی برای آلیشیا لمان زیباترین فوتبالیست زن دنیا؛ من می‌توانم تو را مادر کنم! عکس | تونل زمان؛ محمدعلی فردین و سهیلا بکیاسا در پشت‌صحنه‌ی فیلم «خوشگل‌ خوشگلا»؛ سال ۱۳۴۴ دزدی کله‌پاچه با روشی عجیب جنجال به پا کرد + ویدئو ویدئو | تمجید متفاوت محمدرضا گلزار از همسرش: من یک تراپیست در منزل دارم تصاویر | هنرمندان در جشن شب بازیگر؛‌ ابوالفضل پور عرب، نازنین بیاتی،گلاره عباسی، صحرا اسداللهی و ... ویدئو | شبنم مقدمی و همسرش علیرضا آرا در مراسم شب بازیگر