کد خبر: ۷۷۹۲
۱۱:۴۵
۱۲ تير ۱۴۰۴
۱۱:۴۵
۱۲ تير ۱۴۰۴
کد خبر: ۷۷۹۲

مریم نخودی؛ گیاهی که در کرمانشاه رشد می‌کند، رماتیسم را درمان می‌کند و ترک‌ها به آن «گیاه ضد بُز» می‌گویند

«مریم نخودی» یا کلپوره، یکی از گیاهان دارویی بومی خاورمیانه و بالکان است که با مقاومت بالا در برابر خشکی و خواص درمانی فراوان شناخته می‌شود. این گیاه نه‌تنها در طب سنتی جایگاه دارد، بلکه ویژگی‌های عجیبی همچون عطر خاص، مقاومت در برابر چرا و اثرات دوگانه بر کبد دارد. همچنین این گیاه در در مناطقی مانند چهار زبر، حمیل، گهواره، کرند غرب و قصر شیرین نیز یافت می‌شود.

گیاه «مریم نخودی» یا کلپوره با نام علمی Teucrium orientale گیاهی چندساله و علفی از خانواده نعنائیان (Lamiaceae) است. این گیاه بومی بخش‌هایی از خاورمیانه (به خصوص در استان کرمانشاه و در مناطق چهارزبر، حمیل، گهواره، کرند غرب و قصر شیرین)، قفقاز و جنوب شرقی اروپا بوده و به‌دلیل خواص دارویی، ارزش اکولوژیکی و زیبایی‌شناختی مورد توجه قرار گرفته است. 

به گزارش راستان به نقل از راز بقا، شاخصه‌های آن ساقه‌های کرک‌دار، گل‌های صورتی روشن تا بنفش کم‌رنگ و مقاومت بالا در برابر شرایط خشک و سخت اقلیمی است. این گیاه معمولاً در خاک‌های سنگلاخی، مراتع خشک و حاشیه جنگل‌ها می‌روید.

مریم نخودی؛ گیاهی که در کرمانشاه رشد می‌کند، رماتیسم را درمان می‌کند و ترک‌ها به آن «گیاه ضد بُز» می‌گویند

ویژگی‌های گیاهشناسی و زیستگاه مریم نخودی یا کلپوره

به گزارش راز بقا، ارتفاع گیاه «مریم نخودی» معمولاً بین ۳۰ تا ۷۰ سانتی‌متر است و ساقه‌های راست و پر از کرک سفید دارد. برگ‌ها متقابل، ساده، دندانه‌دار و بیضی‌شکل‌اند و در صورت فشردن، بوی مطبوعی از خود متصاعد می‌کنند. گل‌ها به شکل لوله‌ای با یک لب بزرگ در پایین بوده و در اواخر بهار تا تابستان به‌صورت خوشه‌ای شکوفا می‌شوند. 

این گیاه بومی مناطقی از جمله ترکیه، ایران، عراق، ارمنستان و کشور‌های بالکان است و اغلب در دامنه‌های خشک، کنار جاده‌ها و مناطق آهکی که پوشش گیاهی کمی دارند یافت می‌شود. به‌دلیل تحمل بالا در برابر خشکی و نیاز کم به مراقبت، امروزه در طراحی فضای سبز کم‌آب (زری‌اسکیپ) و باغ‌های صخره‌ای نیز استفاده می‌شود.

مریم نخودی؛ گیاهی که در کرمانشاه رشد می‌کند، رماتیسم را درمان می‌کند و ترک‌ها به آن «گیاه ضد بُز» می‌گویند

کاربرد‌های دارویی و سنتی

به گزارش راز بقا، در طب سنتی، مریم نخودی قرن‌ها به‌عنوان درمان مشکلات گوارشی، سرماخوردگی و بیماری‌های پوستی استفاده شده است. بخش‌های هوایی آن سرشار از روغن‌های فرار، فلاونوئیدها، دی‌ترپنوئید‌ها و ترکیبات زیست‌فعال دیگر است. 

یکی از مهم‌ترین این ترکیبات، تئوکریـن A (Teucrin A) است که خاص بسیاری از گونه‌های تئوکریوم بوده و به‌دلیل خواص ضدمیکروبی و ضدالتهابی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. 

در مناطق روستایی، از این گیاه به‌صورت موضعی برای ترمیم زخم‌ها نیز استفاده می‌شود. دمنوش برگ‌ها یا گل‌ها برای درمان اختلالات گوارشی، بیماری‌های کبدی و درد‌های رماتیسمی مصرف می‌شود. البته، برخی ترکیبات آن - به‌ویژه برخی دی‌ترپنوئید‌ها - در صورت مصرف زیاد یا طولانی‌مدت می‌توانند مسمومیت کبدی ایجاد کنند، بنابراین تعیین دوز مناسب و بررسی علمی آن بسیار اهمیت دارد.

مریم نخودی؛ گیاهی که در کرمانشاه رشد می‌کند، رماتیسم را درمان می‌کند و ترک‌ها به آن «گیاه ضد بُز» می‌گویند

نقش اکولوژیک و کشت

به گزارش راز بقا، گیاه مریم نخودی نقش مهمی در پایدارسازی خاک‌های فقیر، حمایت از گرده‌افشان‌ها مانند زنبور‌ها و پروانه‌ها و حتی به‌عنوان گونه پیشگام در زیستگاه‌های آسیب‌دیده ایفا می‌کند. به‌دلیل ترکیبات معطر خود، در برابر بیشتر گیاه‌خواران مقاوم است و این ویژگی آن را برای طراحی مناظر طبیعی پایدار بسیار مناسب کرده است. 

کشت این گیاه آسان است و به آب بسیار کمی نیاز دارد، در برابر شوری و خشکی مقاوم است و در خاک‌های قلیایی یا سنگلاخی نیز رشد می‌کند. می‌توان آن را از طریق بذر یا قلمه‌های نرم‌چوبی تکثیر کرد و حتی در زمین‌های تخریب‌شده یا چراگاه‌های فرسوده هم رشد خوبی از خود نشان می‌دهد، بنابراین در پروژه‌های بازسازی زیست‌محیطی نیز کاربرد دارد.

مریم نخودی؛ گیاهی که در کرمانشاه رشد می‌کند، رماتیسم را درمان می‌کند و ترک‌ها به آن «گیاه ضد بُز» می‌گویند

عجیب‌ترین ویژگی‌های مریم نخودی

به گزارش راز بقا، با اینکه مریم نخودی ظاهری ساده و معمولی دارد، ولی راز‌هایی عجیب و جالب در دل خود پنهان کرده است. اول از همه، ترکیباتی که این گیاه را دارویی کرده‌اند - به‌ویژه دی‌ترپنوئید‌هایی مانند تئوکریـن A در صورت مصرف زیاد می‌توانند به کبد آسیب برسانند. 

برخی افرادی که مقدار زیادی از دمنوش یا عصاره این گیاه مصرف کرده‌اند، دچار علائم هپاتیت ناشی از گیاه‌درمانی شده‌اند. این ویژگی آن را به یکی از معدود گیاهان دارویی با اثر «دو لبه» تبدیل کرده است. 

مریم نخودی؛ گیاهی که در کرمانشاه رشد می‌کند، رماتیسم را درمان می‌کند و ترک‌ها به آن «گیاه ضد بُز» می‌گویند

ویژگی عجیب دیگر آن، مقاومت کامل به چراست. بیشتر دام‌ها، حتی بز‌ها و گوسفندان، این گیاه را نمی‌خورند. دلیلش ترکیبات تلخ و روغن‌های فراری است که طعم آن را برای حیوانات ناخوشایند می‌کند. در برخی نواحی ترکیه، آن را «گیاه ضد بز» می‌نامند. 

همچنین، گل‌های آن با وجود تقارن دوجانبه، دارای لبی پایین اغراق‌شده‌اند که مانند باند فرود برای گرده‌افشان‌ها عمل می‌کند. جالب‌تر آنکه این گل‌ها در زیر نور ماوراءبنفش الگو‌هایی نامرئی برای چشم انسان از خود نشان می‌دهند تا گرده‌افشان‌ها را هدایت کنند. 

در پایان، گفته می‌شود زنبور‌هایی که از این گیاه تغذیه می‌کنند، عسل معطر با بویی شبیه آویشن تولید می‌کنند؛ ویژگی دیگری از این گیاه عجیب و شگفت‌انگیز شرقی.

برچسب ها:
خواندنی‌ها

برخی رسانه‌ها به نقل از شاکی پرونده اعلام کرده بودند...

برخی رسانه های برزیلی مدعی شدند که وقتی ویرجینیا فهمیده...

قوه قضاییه در اطلاعیه‌ای اعلام کرد: همسر یکی از بازیکنان...

شرکت بهمن موتور پنج محصول سواری خود را از طریق مزایده...

اگر بخواهم پیامی برای خانواده‌ای که روزی سرپرستی دائمی...

خواهر الهه حسین‌زاده با انتشار یک استوری خبر از قریب...

نیازمندیها
مشاهده جدول کامل جام جهانی 2026 به همراه نتایج زنده، برنامه بازی‌ها، آخرین اخبار، حواشی و خلاصه مسابقات. همه اطلاعات جام جهانی در یک صفحه.
زی‌سان: تازه‌ترین خبرها از ایران و جهان
جدیدترین فیلم‌ها و تصاویر از حیات‌وحش و دنیای حیوانات
  • جدیدترین‌ها
  • پربیننده‌ها
  • پربحث‌ها
(ویدئو) تحقیر و تمسخر ترامپ در کاخ سفید در سال ٢٠١١؛ دلیل کینه ترامپ از اوباما مشخص شد سال تحصیلی مدارس ابتدایی ۱۴۰۵ کی تمام می‌شود؟ سرنوشت دردناک بهار مهدی‌پور عضو باشگاه تامکسِ در آتش بی‌رحم پاساژ ارغوان حساس‌ترین مسابقه یواف‌سی سالیان اخیر؛ حمزه چیمائف شکست‌ناپذیر چچنی برابر شان استریکلند آمریکایی باخت و کمربند قهرمانی را واگذار کرد امیرحسین کریمی شرکت کننده آکادمی گوگوش درگذشت + بیوگرافی و علت فوت بیوگرافی ستایش رجایی‌نیا (ستایش نیا) یلدای سریال بدنام + تصاویر شخصی بیوگرافی مونا فرخ‌آذری همسر علی دایی؛ زن پشت‌صحنه زندگی علی دایی که کمتر کسی او را می‌شناسد (ویدئو) تجربه تکان‌دهنده متین ستوده در جنگ ۴۰ روزه؛ به کامران گفتم برای من سیانور بگیر! مونیکا ویت (Monica Witt) جاسوس ۲۰۰ هزار دلاری؛ افسر اطلاعاتی سابق آمریکا که به ایران پناهنده شد کیست؟ واکنش کاخ الیزه و گلشیفته فراهانی به شایعه رابطه با مکرون لورن واسر (Lauren Wasser)؛ ماجرای تکان‌دهنده قطع دو پای مدل معروف به دلیل یک بیماری مرموز سارا کنعانی؛ دختری که در روزهای جنگ و بی‌اینترنتی مشهور شد کشیش معروف تگزاس که ترامپ را مسیح دوم خوانده بود به جرم تهیه مواد مخدر بازداشت شد نگاه عاشقانه شکیرا به مجری مکزیکی پربازدید شد سیلی معروف همسر مکرون پس از آن بوده که مکاتبات او با «گلشیفته فراهانی» را دیده است بیوگرافی الیوت پیج؛ از تغییر جنسیت تا نقش پرحاشیه و جنجالی «آشیل» در فیلم «اودیسه» کریستوفر نولان (ویدئو) حضور مجری زن صداوسیما با اسلحه روی آنتن زنده (ویدئو) واکنش تند مامک جمشیدی به حکم پرونده برادرش بیوگرافی مهتاب ثروتی بازیگر نقش عاطفه سریال «بی‌عاطفه» + تصاویر شخصی تصاویر جعلی غیر اخلاقی از جورجیا ملونی خبرساز شد
سال تحصیلی مدارس ابتدایی ۱۴۰۵ کی تمام می‌شود؟ پاسخ تند معاون دفتر پزشکیان به منتقدان خبر مهم یک نماینده مجلس درباره اینترنت بین‌الملل قتل فجیع دختر تهرانی در خانه دوست پسرش دستور رهبر انقلاب درباره اورانیوم با غنای بالای ایران واکنش تند واشقانی به تهدید‌های مجری پاورقی زلزله نسبتا شدید درگهان استان هرمزگان را لرزاند استون‌ویلا قهرمان لیگ اروپا شد / دومین جام اروپایی ویلا پس از ۴۴ سال عکس مجسمه جدید میدان انقلاب لو رفت نرخ اسباب‌کشی در تهران باورنکردنی شد! دومین دیدار عراقچی با وزیر پاکستانی طی یک هفته آمریکا متن جدیدی برای توافق به ایران ارسال کرد اختلاف بزرگ در میان اخبار توافق احتمالی ایران و آمریکا خبر داغ ایسنا از پاسخ تهران به متن واشنگتن اتصال برخی از کاربران ایرانی با فیلترشکن‌های رایگان کیهان: تنگه هرمز تا زمان کشتن ترامپ بسته بماند دیدار سردار وحیدی با مقام سیاسی خارجی تکذیب شد عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان امروز به تهران سفر می‌کند معمای چرخش عجیب بالگرد شهید رئیسی (ویدئو) واکنش تند مامک جمشیدی به حکم پرونده برادرش
پرطرفدارها