اسم بابک زنجانی برای خیلیها مترادف با «پولهای گمشده نفتی» و «پرونده بزرگ فساد اقتصادی» است. مردی که در یک بازه کوتاه، از یک کارمند ساده بانک مرکزی به «سلطان دور زدن تحریمها» تبدیل شد و روزی ثروتمندترین ایرانی دنیا لقب گرفت. اما ماجرای او به همینجا ختم نشد؛ بازداشت، حکم اعدام، تبدیل آن به حبس طولانی، و حالا بازگشت دوباره به اقتصاد ایران با پروژههای میلیاردی، زندگیاش را شبیه فیلمهای جنایی-اقتصادی کرده است.
به گزارش راستان به نقل از زیسان: بابک مرتضی زنجانی در ۲۱ اسفند ۱۳۵۲ (۱۲ مارس ۱۹۷۴) در تهران به دنیا آمد. او در خانوادهای معمولی بزرگ شد و مسیر تحصیلیاش چندان هم پر زرق و برق نبود. در هنرستان رسالت در رشته برق درس خواند و بعدها گفته شد دورههایی در ترکیه و حتی مالزی گذرانده است.
از همان نوجوانی علاقه زیادی به کار و تجارت داشت و به گفته خودش، همیشه بهدنبال «راههای سریعتر برای پول درآوردن» میگشت.
سرنوشت زنجانی در دوران سربازی تغییر کرد. ابتدا به سپاه رفت و بعد به بانک مرکزی منتقل شد. آنجا بود که برای اولین بار پایش به دنیای دلار و ارز باز شد. روایت مشهوری وجود دارد که او در همان سالها توزیع ۱۷ میلیون دلار ارز را بر عهده گرفت و از این کارمزد خوبی به جیب زد.
بعد از پایان خدمت، با سرمایهای اندک به سراغ صادرات «سالامبور» (پوست دباغیشده) به ترکیه رفت. همین کار ساده شروعی شد برای ورود او به تجارتهای بزرگتر.
زنجانی کمکم امپراتوری اقتصادی خودش را بنا کرد: گروه سورینت. این هلدینگ در امارات ثبت شد و فعالیتهایش از لوازم آرایشی و هتلداری گرفته تا املاک، فناوری و حتی هوانوردی را در بر میگرفت.
او شرکت هواپیمایی قشمایر را خرید.
باشگاه فوتبال راهآهن سورینت را هم در اختیار گرفت.
در حوزه هتلداری، املاک و تجارت بینالمللی هم سرمایهگذاری گسترده کرد.
در سال ۲۰۱۲، برخی رسانههای اقتصادی او را با ثروتی حدود ۱۳٫۵ میلیارد دلار، ثروتمندترین ایرانی معرفی کردند.
شهرت جهانی بابک زنجانی، اما از جای دیگری آغاز شد: تحریمهای نفتی ایران.
در سال ۲۰۱۲، اتحادیه اروپا نام او را در فهرست تحریمها گذاشت و نوشت: «زنجانی تسهیلگر کلیدی معاملات نفتی ایران است.»
به گزارش زیسان؛ یک سال بعد، وزارت خزانهداری آمریکا هم همین کار را کرد و اعلام کرد او میلیاردها دلار پول نفتی ایران را از طریق شبکهای از بانکها و شرکتهای پوششی جابهجا کرده است.
روش کار او چیزی شبیه فیلمهای هالیوودی بود: تغییر پرچم کشتیها، انتقال نفت از یک تانکر به تانکر دیگر در وسط دریا، استفاده از شرکتهای صوری در مالزی و امارات، و بازگرداندن پول به ایران.
اما این بازی دوام زیادی نداشت. در دسامبر ۲۰۱۳، بابک زنجانی در ایران بازداشت شد. اتهام: پس ندادن میلیاردها دلار پول نفتی به وزارت نفت.
در سال ۲۰۱۶، دادگاه انقلاب او را به جرم «افساد فیالارض» به اعدام محکوم کرد. دیوان عالی هم حکم را تأیید کرد.
ولی داستان دوباره تغییر کرد: با بازگرداندن حدود ۲٫۱ میلیارد دلار به دولت، سرانجام در آوریل ۲۰۲۴ حکم اعدامش لغو شد و به ۲۰ سال حبس تعزیری کاهش یافت. کمی بعد هم خبر رسید که او پس از ۱۱ سال زندان، به مرخصی رفته است.
کسی فکرش را نمیکرد که زنجانی دوباره به اقتصاد رسمی برگردد، اما در سال ۲۰۲۵ خبر بزرگ منتشر شد: او بهعنوان مدیرعامل شرکت Avan Rail معرفی شد و در قراردادی با ارزش ۶۱ هزار میلیارد تومان (۸۰۰ میلیون دلار)، مسئول تولید لکوموتیو و واگن برای راهآهن جمهوری اسلامی ایران شد.
این خبر واکنشهای تندی در جامعه بهدنبال داشت. بسیاری پرسیدند: «چطور کسی که بهاتهام فساد اقتصادی میلیارد دلاری محکوم شده بود، حالا دوباره پایش به پروژههای بزرگ باز شده است؟»
بابک زنجانی سالها پیش با زنی به نام ثریا اسدی ازدواج کرد. این ازدواج چندان طولانی نبود و حدود سه سال بعد به طلاق ختم شد. در پرونده قضایی و حتی در مصاحبه وکلای همسر سابقش، اصل این ازدواج تأیید شده است.
پس از آن، زنجانی همیشه خود را مجرد معرفی کرده و درباره زندگی خصوصیاش کمتر سخن گفته است.
زندگی بابک زنجانی پر از تناقض است:
از یک کارمند ساده به ثروتمندترین ایرانی تبدیل شد.
در چشم برخی، «منجی اقتصاد تحریمزده ایران» بود.
در نگاه دیگران، «نماد فساد مالی و اختلاس» شد.
حالا هم پس از سالها زندان، دوباره با پروژهای میلیاردی به اقتصاد برگشته است.
شاید زنجانی برای همیشه یکی از چهرههای بحثبرانگیز اقتصاد ایران باقی بماند؛ مردی که داستان زندگیاش نهفقط برای روزنامهها، بلکه برای کتابها و فیلمها هم سوژهای تمامنشدنی است.
او نقش اصلی مجموعهٔ تلویزیونی ستایش را بازی کرد و...
تصویری از حضور نادر و تأثیرگذار علی انصاریان در فیلم...
مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا گفت ترامپ، آماده دیدار...
ضرغامی نوشت: آبروی ایران را با این اپوزیسیون بردند،...
براساس گزارش کانال شبکه خبر، تصویری که در حال انتشار...
تحقیقات نشان میداد بیماران به تصور اینکه قرار است...
