جشنواره فیلم فجر همواره نقطه آغاز مسیر نمایش بسیاری از فیلمهای سینمای ایران بوده است؛ مسیری که لزوماً برای همه آثار به یک شکل ادامه پیدا نمیکند. برخی فیلمها بلافاصله وارد چرخه اکران و پخش آنلاین میشوند، برخی با موفقیت در جشنوارههای خارجی دیده میشوند و برخی دیگر، با وجود ظرفیتهای هنری، در پیچوخم تصمیمگیریهای پخش متوقف میشوند. در ادامه، نگاهی داریم به سرنوشت تعدادی از فیلمهای حاضر در چهلوسومین جشنواره بینالمللی فیلم فجر.
سینمایی «موسی کلیمالله» به نویسندگی و کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا و تهیهکنندگی سید محمود رضوی، از آثار موفق چهلوسومین جشنواره فیلم فجر و اکران عمومی سال گذشته به شمار میآید. این فیلم در اکران سینمایی خود با فروش نزدیک به ۷۰ میلیارد تومان، بهعنوان یک اثر دینی با استقبال قابل توجه مخاطبان مواجه شد؛ فروشی که در این ژانر کمسابقه ارزیابی میشود.
به گفته آقای لواسانی، روابط عمومی پروژه: «پس از پایان اکران سینمایی فیلم، مذاکراتی برای اکران آنلاین آن با دو پلتفرم اصلی آغاز شد که در مراحل ابتدایی قرار داشت. با این حال، همزمان با پیشرفت مذاکرات، بهدلیل بروز التهابات و شرایط خاص کشور، تصمیم بر آن شد که ادامه روند مذاکرات تا بازگشت شرایط به وضعیت عادی متوقف شود. در نتیجه، همکاری نهایی با هیچیک از پلتفرمها به قطعیت نرسید.
در صورت عادی بودن شرایط، اکران آنلاین فیلم قطعاً در دستور کار پروژه قرار داشت و انجام میشد.» وی در ارزیابی اکران سینمایی فیلم نیز اظهار داشت: «موسی کلیمالله با فروش نزدیک به ۷۰ میلیارد تومان، بهعنوان یک اثر دینی با استقبال قابل توجهی از سوی مخاطبان مواجه شد؛ میزانی از فروش که در این ژانر کمسابقه محسوب میشود.
بر همین اساس، پیشبینی میشود در صورت اکران آنلاین، فیلم نیز با استقبال مناسبی همراه شود.» در خصوص سریال «موسی کلیمالله» نیز توضیح داده شد که این مجموعه پروژهای مستقل از نسخه سینمایی نیست و در واقع همان فیلم است که مراحل تولید و اکران ادامه دارد. فیلمبرداری همچنان ادامه دارد، اما زمان دقیق آمادهسازی و پخش آن مشخص نیست و احتمالاً به سال آینده موکول خواهد شد.
فیلم «ماریا» به نویسندگی و کارگردانی مهدی اصغری ازغدی و تهیهکنندگی علی لدنی، پیش از حضور در جشنواره بینالمللی توکیو به نمایش درآمد و جایزه بهترین فیلم آینده آسیا را از آن خود کرد. با این حال، پس از نمایش در جشنواره فجر، هنوز موفق به اکران عمومی در سینماها یا عرضه آنلاین نشده و وضعیت پخش آن در داخل کشور در هالهای از ابهام قرار دارد.
تهیهکننده فیلم درباره وضعیت اکران داخلی توضیح داد: «فیلم «ماریا» بعد از جشنواره نتوانست به اکران عمومی برسد و به عوامل فیلم اعلام شد که آثار اجتماعی بازار مناسبی برای اکران ندارند؛ موضوعی که با حضور گسترده فیلمهای اجتماعی در همان دوره جشنواره در تناقض است.
پیش از حضور در جشنواره فجر، در یکی از جشنوارههای سینمایی ترکیه موفق به دریافت جایزه بهترین فیلم شد و علاوه بر آن، در دو جشنواره خارجی دیگر نیز حضور داشت، اما این دستاوردها منجر به حمایت داخلی نشد.»
او افزود: «پس از جشنواره، هیچ پخشکنندهای حاضر نشد مسئولیت اکران فیلم را برعهده بگیرد. نه بنیاد سینمایی فارابی و نه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی حمایتی از این فیلم انجام ندادند. حتی پخشکنندگان خصوصی نیز وارد فرآیند اکران نشدند. ماریا فیلمی کاملاً مستقل بود و هیچ نهاد یا ارگانی پشت تولید آن قرار نداشت.»
فیلم «مرد آرام» به کارگردانی بهنوش صادقی و نویسندگی و تهیهکنندگی مهدی هاشمی، به دلیل تمرکز بر زندگی اتباع افغانستانی و مشکلات اجتماعی آنها در جامعه ایران، روایت آرام، تدریجی و تأملبرانگیزی ارائه میدهد. داستان فیلم درباره «نوبهار» است که با اکراه همسر مرد سالمندی به نام «زمان» میشود و به تدریج احساسات او نسبت به زمان دگرگون میشود.
با گذشت یک سال از برگزاری جشنواره، این فیلم همچنان هیچگونه اکران عمومی یا آنلاین نداشته و تاکنون خبری از حضور در جشنوارههای خارجی منتشر نشده است. این وضعیت، سرنوشت «مرد آرام» را در شرایط نامشخص قرار داده و بار دیگر مسئله دشواری مسیر اکران برای فیلمهای اجتماعی و مستقل را پررنگ میکند.
فیلم «صیاد» به نویسندگی حسین ترابنژاد، کارگردانی جواد افشار و تهیهکنندگی محمدرضا شفیعی، پس از اکران عمومی در سینماها، در پلتفرم «فیلیمو» نیز عرضه شد. افشار در خصوص وضعیت فیلم گفت: «بهعنوان یک اثر دفاع مقدسی یا جنگی، فکر میکنم فیلم کار نسبتاً خوبی شد و فروش آن هم قابل قبول بود.
واقعیت این است که این نوع آثار معمولاً در زمان اکران آنطور که باید مورد توجه قرار نمیگیرند؛ چون جریان غالب سینما بیشتر در اختیار کمدیهای اجتماعی است که سالنهای سینما را در اختیار میگیرند و تمرکز بیشتری روی آنها وجود دارد. با همه این شرایط، به نظر من «صیاد» نسبت به بسیاری از آثار مشابه خودش، اکران بهتری داشت.»
فیلم «صددام» به نویسندگی پدرام پورامیری و رضا فخار، کارگردانی پدرام پورامیری و تهیهکنندگی مجتبی رشوند، پس از اکران جشنواره، به گفته کارگردان «صددام»، همزمان با اکران داخلی، تور نمایش خارجی خود را نیز آغاز کرد و در اغلب کشورهای جهان ـ بهجز کشورهای عربی ـ به نمایش درآمد. این فیلم پس از پایان اکران سینمایی، وارد چرخه اکران آنلاین شد و هماکنون از طریق پلتفرم «فیلمنت» در دسترس مخاطبان قرار دارد.
فیلم «ناتوردشت» به کارگردانی سیدمحمدرضا خردمندان و تهیهکنندگی مهدی فرجی، پس از حضور در جشنواره، مسیر اکران سینمایی را طی کرده و اکنون در قالب اکران آنلاین و از طریق پلتفرم «فیلیمو» در دسترس مخاطبان است. این فیلم بر اساس یک واقعه واقعی درباره گمشدن یسنا، دختربچه چهار ساله اهل کلاله استان گلستان ساخته شده است.
فیلم سینمایی «فریاد» به نویسندگی و کارگردانی محمدرضا اردلان و تهیهکنندگی بهمن اردلان، موفق به دریافت پروانه پخش شده است، اما هنوز زمان و شیوه اکران عمومی آن مشخص نشده است. اردلان درباره نام فیلم توضیح داد: «به دلیل اینکه پیشتر در سینما فیلمی با اسم «فریاد» ساخته شده بود، ما نام فیلم را به «هاوار» تغییر دادیم که در زبان ترکی به معنی همان «فریاد» است.»
او درباره وضعیت اکران افزود: «پروانه پخش فیلم دریافت شده، اما در حال حاضر در مرحله تأمین سرمایه برای اکران عمومی هستیم و منتظریم ببینیم شرایط فراهم میشود یا نه. اکران بینالمللی قطعی نداشتیم، اما برای این بخش هم در حال رایزنی هستیم و پخشکننده خارجی مدنظر قرار گرفته است. مسئله اصلی برای اکران، صرفاً هزینههای مربوط به آن و تبلیغات آن است.»
فیلم «لولی» به کارگردانی رضا فرهمند و تهیهکنندگی جلیل اکبری صحت، با وجود دریافت پروانه نمایش، هنوز اکران عمومی نشده است. این فیلم به دلیل فضای متفاوت و مخاطب خاص خود، از آثار جسورانه سینمای ایران به شمار میرود. فرهمند توضیح داد: «فیلم «لولی» یک فیلم فرهنگی و معناگراست و طبیعتاً انتظار فروش بالایی در گیشه ندارد. تا امروز اقدامی برای ارسال آن به جشنوارههای خارجی انجام نشده است و پرونده بینالمللی آن هنوز آغاز نشده است.»
فیلم «گوزنهای اتوبان» به کارگردانی و تهیهکنندگی ابوالفضل صفاری و نویسندگی باقر سروش، با وجود اکران عمومی محدود، هنوز وارد چرخه اکران آنلاین نشده و حضورش در جشنوارههای خارجی نیز محقق نشده است. وضعیت پخش آن همچنان نامشخص است.
فیلم «شوهر ستاره» به کارگردانی ابراهیم ایرجزاد و تهیهکنندگی علی اوجی، سومین اثر بلند این کارگردان است. این فیلم در جشنواره فجر ۴۳ به نمایش درآمد و فریبا نادری برای بازی در نقش اول زن موفق به کسب جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن شد. تا کنون، فیلم اکران عمومی سینمایی یا آنلاین گستردهای نداشته و نمایش آن محدود به جشنوارهها و برنامههای خاص بوده است.
مرور سرنوشت فیلمهای چهلوسومین جشنواره بینالمللی فیلم فجر نشان میدهد که فاصله میان حضور در جشنواره و رسیدن به مخاطب، همچنان یکی از چالشهای جدی سینمای ایران است. در حالی که برخی آثار با برنامهریزی دقیق توانستهاند مسیر اکران سینمایی، نمایش بینالمللی و پلتفرمهای آنلاین را با موفقیت طی کنند، تعدادی دیگر با وجود دریافت مجوزها و حتی کسب جوایز معتبر خارجی، همچنان در انتظار تصمیمگیری برای پخش باقی ماندهاند.
این تفاوت سرنوشتها بار دیگر اهمیت سیاستگذاری در حوزه اکران و حمایتهای پس از جشنواره را برجسته میکند؛ عواملی که میتوانند سرنوشت یک فیلم را فراتر از کیفیت هنری آن تعیین کنند.
منبع: ناصر ارباب/صبا
تصاویر جدید ماهوارهای، استقرار سامانههای دفاع ضد...
به گفته رئیس اتحادیه کسب و کارهای مجازی بسیاری از کسبوکارهای...
علیرضا حسینی از جانباختن دو تن از اعضای خانه سینما...
چهلوسومین جشنواره فیلم فجر برای برخی فیلمها سکوی...
محمد خاکی قاضی سابق دادسرای جنایی و عمومی تهران از...
محمد خاکی روایت میکند چگونه یک کلاهبردار حرفهای با...
