یک روانشناس گفت: در شرایطی که افراد با نگرانیها و نااطمینانیهای گسترده مواجه میشوند، توجه به سلامت روان، ایجاد معنا در زندگی، تقویت روابط خانوادگی و محدودکردن مواجهه با اخبار تنشزا میتواند به حفظ امید و افزایش تابآوری فردی و اجتماعی کمک کند.
سمیه درتاج در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اهمیت مراقبت از سلامت روان در دورههای دشوار اجتماعی اظهار کرد: در چنین شرایطی نخستین نکته این است که افراد بتوانند برای خود تعریف روشنی از امید و احساس خوب داشته باشند. زمانی که افراد در معرض فشارهای روانی و نگرانیهای گسترده قرار میگیرند، طبیعی است که احساس ترس و اضطراب افزایش پیدا کند. با این حال اگر این احساسها مدیریت نشوند، میتوانند به تدریج احساس ناتوانی و بیثباتی روانی را در فرد ایجاد کنند.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین اقداماتی که در این شرایط میتواند به حفظ سلامت روان کمک کند، مدیریت میزان مواجهه با اخبار و اطلاعات است. بسیاری از اطلاعاتی که در فضای عمومی منتشر میشوند، ممکن است مبتنی بر حدس و گمان باشند و همین موضوع میتواند سطح اضطراب را در جامعه افزایش دهد. به همین دلیل توصیه میشود افراد تا حد امکان منابع خبری خود را محدود و از پیگیری مداوم اخبار تنشزا پرهیز کنند.
این دکترای روانشناسی و استاد دانشگاه با اشاره به نقش امید در حفظ تعادل روانی گفت: امید زمانی شکل میگیرد که فرد بتواند احساسات، افکار و نیازهای خود را بهتر بشناسد. در واقع شناخت درونی یکی از مهمترین گامها برای عبور از شرایط دشوار است. وقتی افراد نسبت به احساسات خود آگاهی بیشتری پیدا میکنند، میتوانند واکنشهای خود را بهتر مدیریت کنند.
وی افزود: یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش فشارهای روانی، ایجاد فعالیتهای شخصی و معنادار است. فعالیتهایی مانند کارهای دستی، هنرهای خانگی، نقاشی، عکاسی یا حتی رنگآمیزی میتوانند ذهن را از درگیری مداوم با نگرانیها دور کنند. این فعالیتها به مغز کمک میکنند از وضعیت تنش فاصله بگیرد و نوعی بازتنظیمی روانی رخ دهد.
به گفته درتاج، انجام چنین فعالیتهایی علاوه بر ایجاد آرامش، میتواند حس کنترل و کارآمدی را در فرد تقویت کند. در شرایطی که بسیاری از عوامل بیرونی خارج از کنترل افراد است، تمرکز بر فعالیتهایی که در اختیار فرد قرار دارد، به تقویت احساس توانمندی کمک میکند.
این استاد دانشگاه در ادامه با تأکید بر اهمیت تعیین اهداف کوچک گفت: یکی از روشهای مؤثر برای حفظ امید در شرایط دشوار، تعیین هدفهای کوتاهمدت و قابل دستیابی است. زمانی که افراد بتوانند گامهای کوچک، اما قابل تحقق برای خود تعریف کنند، احساس پیشرفت و موفقیت را تجربه میکنند و این تجربه میتواند به تقویت انگیزه و امید در آنها کمک کند.
وی افزود: نگرانی در چنین شرایطی امری طبیعی است، اما اگر فرد اجازه دهد نگرانی به شکل مداوم و کنترلنشده ادامه پیدا کند، ممکن است به نوعی چرخه منفی تبدیل شود. در چنین حالتی فرد احساس میکند در وضعیتی گرفتار شده که خروج از آن دشوار است. در حالی که تبدیل تدریجی نگرانی به اقدامهای کوچک و هدفمند میتواند به شکستن این چرخه کمک کند.
درتاج توضیح داد: در واقع میتوان گفت ترس و ناامیدی مانند فضایی هستند که اگر فرد در آن باقی بماند، به تدریج احساس فرسودگی روانی پیدا میکند. در مقابل، امید نیرویی است که فرد را به حرکت و تلاش برای بهبود شرایط تشویق میکند.
این روانشناس در بخش دیگری از گفتوگو با ایسنا درباره تأثیر شرایط پرتنش بر روابط خانوادگی و اجتماعی اظهار کرد: زمانی که افراد در معرض فشارهای روانی قرار میگیرند، معمولاً هیجانهای منفی مانند خشم، رنجش یا ناامیدی افزایش پیدا میکند. یکی از پیامدهای این وضعیت کاهش آستانه تحمل است، به این معنا که افراد ممکن است نسبت به اطرافیان خود واکنشهای تندتری نشان دهند.
وی افزود: در چنین شرایطی یکی از مهمترین مهارتهایی که باید تقویت شود، توانایی شناسایی و مدیریت هیجانهاست. افراد باید بتوانند تشخیص دهند چه عواملی باعث ایجاد احساسات منفی در آنها میشود و چگونه میتوانند این احساسات را کنترل کنند.
درتاج با تأکید بر نقش گفتوگو در کاهش تنشهای خانوادگی گفت: یکی از مهمترین عوامل حفظ سلامت روابط خانوادگی در شرایط دشوار، ایجاد فضای گفتوگو است. اعضای خانواده باید فرصت داشته باشند احساسات و نگرانیهای خود را بیان کنند و در عین حال شنیده شوند.
وی افزود: زمانی که افراد احساس میکنند درک میشوند، میزان تنش و تعارض در روابط کاهش پیدا میکند. در واقع شنیده شدن و درک متقابل یکی از پایههای اصلی سلامت روان در خانواده است.
درتاج همچنین توصیه کرد: خانوادهها تلاش کنند زمان بیشتری را در کنار یکدیگر بگذرانند. انجام فعالیتهای مشترک مانند بازی، گفتوگو یا حتی انجام کارهای ساده روزمره میتواند به تقویت پیوندهای عاطفی کمک کند.
این روانشناس با اشاره به اهمیت فعالیت بدنی گفت: ورزش به ویژه ورزشهای هوازی یکی از مؤثرترین روشها برای کاهش تنشهای روانی است. حتی انجام روزانه ۱۰ دقیقه فعالیت بدنی میتواند به تنظیم هیجانها و افزایش سطح تحمل فرد کمک کند.
به گفته وی، فعالیت بدنی باعث آزاد شدن برخی مواد شیمیایی مفید در مغز میشود که در بهبود خلقوخو و کاهش اضطراب نقش دارند. به همین دلیل توصیه میشود افراد حتی در شرایط محدود نیز زمانی را برای تحرک بدنی در نظر بگیرند.
درتاج در ادامه درباره افزایش همبستگی اجتماعی در شرایط بحرانی گفت: زمانی که افراد با مشکلات مشترک مواجه میشوند، احساس همدلی و نزدیکی میان آنها افزایش پیدا میکند. رنج یک تجربه انسانی مشترک است و همین اشتراک میتواند زمینهساز شکلگیری روابط حمایتی در جامعه شود.
وی توضیح داد: زمانی که افراد در کنار یکدیگر قرار میگیرند و احساسات خود را با هم به اشتراک میگذارند، نوعی معنا برای تجربههای دشوار شکل میگیرد. این معنا میتواند به افراد کمک کند شرایط سخت را بهتر درک و تحمل کنند.
این استاد دانشگاه با اشاره به مفهوم معنا در روانشناسی گفت: در بسیاری از رویکردهای روانشناختی، معنا یکی از عوامل مهم در عبور از شرایط دشوار محسوب میشود. زمانی که فرد بتواند برای رنج یا دشواریهای زندگی خود معنایی پیدا کند، احساس قدرت و انگیزه بیشتری برای ادامه مسیر خواهد داشت.
درتاج در این زمینه به دیدگاههای معنادرمانی اشاره کرد و افزود: در این رویکرد تأکید میشود که حتی در دشوارترین شرایط نیز انسان میتواند برای زندگی خود معنا خلق کند. این معنا میتواند از طریق ارتباط با دیگران، کمک به اطرافیان یا تلاش برای حفظ ارزشهای انسانی شکل بگیرد.
به گفته وی، تجربههای دشوار زمانی قابل تحملتر میشوند که افراد احساس کنند در این مسیر تنها نیستند و از حمایت دیگران برخوردارند.
این روانشناس درباره راهکارهای حمایت روانی از افرادی که فشار بیشتری را تجربه میکنند نیز گفت: یکی از مهمترین اقدامات، ایجاد فضایی امن برای گفتوگو است. افراد باید بتوانند نگرانیها و ترسهای خود را بدون احساس قضاوت با دیگران در میان بگذارند.
وی افزود: همدلی و گوش دادن فعال میتواند نقش بسیار مهمی در کاهش اضطراب افراد داشته باشد. زمانی که فرد احساس کند دیگران نگرانی او را درک میکنند، سطح تنش روانی کاهش پیدا میکند.
درتاج همچنین به نقش تکنیکهای آرامسازی اشاره کرد و گفت: تمرینهایی مانند مدیتیشن، یوگا یا تمرینهای تنفسی میتوانند به افزایش تمرکز ذهن و کاهش اضطراب کمک کنند. این روشها به افراد کمک میکنند از حالت تنش مداوم فاصله بگیرند و آرامش بیشتری را تجربه کنند.
اهمیت مراقبت از سلامت روان کودکان
این استاد دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت توجه ویژه به کودکان تأکید کرد و گفت: کودکان در برابر تنشهای محیطی آسیبپذیرتر هستند و ممکن است نگرانیهای اطرافیان را به سرعت جذب کنند. به همین دلیل لازم است والدین تلاش کنند فضای خانه را تا حد امکان آرام نگه دارند.
وی افزود: بهتر است کودکان از اخبار و تصاویر تنشزا دور نگه داشته شوند و در صورت طرح پرسش از سوی آنها، پاسخها به شکل ساده و آرام ارائه شود. ایجاد فرصت برای بازی، نقاشی و فعالیتهای خلاقانه نیز میتواند به کاهش اضطراب کودکان کمک کند.
به گفته درتاج، یکی از مهمترین نیازهای روانی کودکان در شرایط دشوار احساس امنیت است و والدین با رفتار آرام و حمایتگر میتوانند این احساس را تقویت کنند.
این روانشناس در پایان با تأکید بر اهمیت خودمراقبتی گفت: افراد باید زمانی را برای مراقبت از سلامت روان خود اختصاص دهند. استراحت کافی، ارتباط با دوستان و خانواده، انجام فعالیتهای لذتبخش و محدود کردن مواجهه با اخبار منفی از جمله اقداماتی است که میتواند به حفظ تعادل روانی کمک کند.
وی افزود: همدلی و همراهی اجتماعی نیز نقش مهمی در عبور از شرایط دشوار دارد. زمانی که افراد در کنار یکدیگر قرار میگیرند و از یکدیگر حمایت میکنند، احساس امید و اعتماد در جامعه تقویت میشود.
رسانههای عبری مدعیاند هدف حمله دیشب به ضاحیه در جنوب...
بنده هم ممکن است خیلی حرفها داشته باشم،، اما وحدت...
گفتوگوی اخیر مجید واشقانی با پویان مختاری یک تریبون...
این تصاویر با استفاده از ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی...
استاندار تهران: فعالیت آموزشی مدارس و دانشگاهها نیز...
فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکا (سنتکام) در بیانیهای...
