مستند «مخفیانه»؛ روایتی متفاوت از سقوط نابغه سیلیکون‌ولی و رمز و راز بزرگ‌ترین فریب دنیای فناوری

راستان: مستند You Can See Everything محصول سال ۲۰۲۶، به کارگردانی نیتن فیلدر و لنس اوپنهایم، فیلمی نزدیک به سه ساعت است که زندگی خصوصی الیزابت هولمز، کارآفرین بدنام آمریکایی و بنیان‌گذار شرکت زیست‌فناوری ترانوس (Theranos) را بررسی می‌کند.

به گزارش راستان، این مستند که توسط کمپانی A24 تولید شده، به‌جای بازگویی ساده یکی از جنجالی‌ترین رسوایی‌های سیلیکون‌ولی، به رابطه پیچیده میان حقیقت، فریب، تصویر عمومی و فیلم‌برداری از زندگی انسان‌ها می‌پردازد.

الیزابت هولمز و رسوایی شرکت ترانوس

به گزارش راستان، الیزابت هولمز (Elizabeth Holmes) پس از تأسیس شرکت ترانوس به یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های صنعت فناوری تبدیل شد. این شرکت ادعا می‌کرد می‌تواند با استفاده از مقدار بسیار کمی خون، طیف گسترده‌ای از آزمایش‌های پزشکی را انجام دهد. این وعده جاه‌طلبانه سرمایه‌گذاران و چهره‌های بانفوذی را جذب کرد و هولمز را به نمادی از نوآوری در سیلیکون‌ولی تبدیل ساخت.

بااین‌حال، فناوری ترانوس نتوانست به وعده‌های بلندپروازانه خود عمل کند و تحقیقات بعدی مشکلات جدی در عملکرد آزمایش‌های این شرکت را آشکار ساخت. هولمز سرانجام به اتهام کلاهبرداری از سرمایه‌گذاران محکوم شد و حکم بیش از ۱۱ سال زندان دریافت کرد.

داستان او پیش‌تر الهام‌بخش کتاب‌ها، تحقیقات مطبوعاتی و آثار نمایشی متعددی بوده است؛ از جمله مینی‌سریال The Dropout با بازی آماندا سایفرد. تفاوت You Can See Everything در این است که از روایت آشنای ظهور و سقوط یک کارآفرین فراتر می‌رود و زندگی خصوصی هولمز را در روزهای پیش از ورودش به زندان بررسی می‌کند.

۳۴ روز تا ورود به زندان

به گزارش راستان، مستند با ترتیبی غیرمعمول آغاز می‌شود: ۳۴ روز پیش از آنکه هولمز در ماه مه ۲۰۲۳ برای آغاز دوران محکومیتش به زندان معرفی شود، او و شریک زندگی‌اش، بیلی ایوانز، اجازه می‌دهند گروهی از فیلم‌سازان که نسبت به آن‌ها تردید دارند، وارد زندگی خصوصی‌شان شوند.

فیلم‌برداران زندگی روزمره این زوج را ثبت می‌کنند؛ از رابطه شخصی آن‌ها گرفته تا زندگی خانوادگی‌شان در کنار دو فرزندشان. پروژه‌ای که در ابتدا قرار بود محدودتر باشد، به‌تدریج گسترش پیدا می‌کند و در نهایت حدود سه سال ادامه می‌یابد.

این دسترسی طولانی، تصویری متفاوت از زنی ارائه می‌دهد که هویت عمومی‌اش عمدتاً تحت تأثیر رسوایی‌های تجاری و توجه رسانه‌ها شکل گرفته است. کارگردانان به‌جای تمرکز صرف بر دادگاه‌ها، کلاهبرداری مالی و شکست‌های شرکتی، رفتار هولمز و ایوانز را در محیطی مشاهده می‌کنند که آن‌ها از حضور دوربین‌ها آگاه‌اند.

در نتیجه، صحنه‌های معمولی زندگی خانوادگی به لحظاتی عجیب و چندپهلو تبدیل می‌شوند. هر مکالمه، حرکت و حالت چهره می‌تواند معنایی پنهان داشته باشد؛ اما مخاطب هیچ‌گاه مطمئن نیست که این تصاویر واقعاً چه چیزی درباره شخصیت‌های مستند آشکار می‌کنند.

بیلی ایوانز؛ مردی پشت تصویر عمومی هولمز

به گزارش راستان، یکی از بخش‌های مهم مستند به بیلی ایوانز، شریک زندگی هولمز و پدر فرزندان او، اختصاص دارد. با آغاز دوران زندان هولمز، ایوانز به واسطه‌ای مهم میان او و دنیای بیرون تبدیل می‌شود.

فیلم نقش او را در مدیریت بخشی از تصویر عمومی هولمز، حفظ ارتباط با گروه فیلم‌سازی و تعیین حدود مشارکت خودش در پروژه بررسی می‌کند. رفتار ایوانز پرسش‌هایی درباره کنترل، وفاداری و احتمال وجود منافع شخصی در حفظ اعتبار یک چهره جنجالی مطرح می‌سازد.

حضور او همچنین مسیر مستند را پیچیده‌تر می‌کند. آنچه ابتدا تحقیقی درباره روان‌شناسی هولمز به نظر می‌رسد، به‌تدریج به تصویری از رابطه‌ای تبدیل می‌شود که در آن تشخیص مرز میان علاقه عاطفی، جاه‌طلبی و نمایش عمومی دشوار است.

آماندا سایفرد و محو شدن مرز میان واقعیت و نمایش

به گزارش راستان، شاید غیرمتعارف‌ترین بخش فیلم، حضور آماندا سایفرد باشد؛ بازیگری که پیش‌تر در مینی‌سریال The Dropout نقش الیزابت هولمز را بازی کرده بود.

سایفرد در این مستند صرفاً یک مصاحبه‌شونده معمولی نیست. او تصاویر ضبط‌شده توسط فیلدر را تماشا می‌کند و در بازسازی برخی از اتفاقات و تجربه‌های گروه فیلم‌سازی مشارکت دارد. او تلاش می‌کند با مطالعه لحن صدا، حرکات و رفتارهای هولمز، به درک بهتری از شخصیت او برسد؛ گویی بازیگری به ابزاری برای تحقیق روان‌شناختی تبدیل شده است.

این بخش پرسشی اساسی مطرح می‌کند: اگر یک بازیگر بتواند رفتارهای یک فرد واقعی را به‌شکلی باورپذیر بازسازی کند، آیا این بازسازی ما را به حقیقت نزدیک‌تر می‌کند یا صرفاً لایه دیگری از توهم می‌سازد؟

فیلم پاسخ روشنی به این پرسش نمی‌دهد. بازسازی‌ها مدرک قطعی درباره آنچه اتفاق افتاده نیستند، بلکه تفسیرهایی هستند که از حافظه، مشاهده و تخیل هنری تأثیر می‌پذیرند.

مستندی درباره محدودیت‌های حقیقت

عنوان You Can See Everything، به معنای «تو می‌توانی همه‌چیز را ببینی»، حاوی نوعی کنایه است. حتی زمانی که دوربین‌ها زندگی خصوصی افراد را ثبت می‌کنند، لزوماً نمی‌توانند نیات، باورها یا دنیای عاطفی درونی آن‌ها را آشکار سازند.

نیتن فیلدر که با آثاری مانند Nathan for You و The Rehearsal شناخته می‌شود، علاقه همیشگی خود به موقعیت‌های ساختگی و تعاملات اجتماعی ناخوشایند را به این پروژه آورده است. لنس اوپنهایم، کارگردان مستند Some Kind of Heaven، نیز رویکردی را به فیلم اضافه می‌کند که در آن زندگی واقعی گاهی شبیه نمایشی پیچیده و ازپیش‌طراحی‌شده به نظر می‌رسد.

این دو فیلم‌ساز این تصور سنتی را به چالش می‌کشند که مستند پنجره‌ای بی‌طرف به سوی واقعیت است. حضور دوربین رفتار سوژه‌ها را تغییر می‌دهد و افرادی که از آن‌ها فیلم‌برداری می‌شود نیز ممکن است بکوشند بر تصویری که از آن‌ها ارائه خواهد شد، تأثیر بگذارند.

هولمز در طول مستند همچنان بر بی‌گناهی خود تأکید می‌کند؛ با وجود آنکه پیش‌تر محکوم شده است. فیلم‌سازان نیز توضیح روان‌شناختی ساده‌ای ارائه نمی‌دهند که بتواند تمام تناقض‌های پیرامون او را حل کند در عوض، آن‌ها دشواری تشخیص احساسات واقعی از رفتارهای حساب‌شده را به نمایش می‌گذارند.

تاریخ انتشار و مدت‌زمان مستند

به گزارش راستان، مستند You Can See Everything در تاریخ ۶ سپتامبر ۲۰۲۶ به‌صورت محرمانه در جشنواره فیلم تلوراید به نمایش درآمد و سپس در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ اکران عمومی شد. این اثر به تهیه‌کنندگی و با پخش کمپانی A24 ساخته شده و مدت‌زمان آن حدود ۱۷۴ دقیقه، معادل دو ساعت و ۵۴ دقیقه است.