ماجرای عجیب موز ۶،۲ میلیون دلاری؛ خریدار قرار است آن را بخورد!

راستان | اثر هنری ویروسی مائوریتزیو کاتلان (Maurizio Cattelan) که شامل موزی چسب‌زده به دیوار است، در حراجی به قیمت ۵.۲ میلیون دلار فروخته شد و تخمین اولیه بین ۱ تا ۱.۵ میلیون دلار را پشت سر گذاشت.

به گزارش راستان به نقل از گاردین، یکی از سه نسخه اثر با عنوان کمدین که مربوط به سال ۲۰۱۹ است، چهارشنبه شب در حراجی ساتبیز نیویورک به عنوان بخشی از مزایده هنر معاصر به نمایش گذاشته شد.

در این حراجی پر رقابت و سریع که پذیرای پیشنهاد‌های رمز ارزی نیز بود، قیمت‌ها از ۸۰۰ هزار دلار شروع شد و به سرعت از تخمین اولیه فراتر رفت. پیشنهادات به طور مداوم در سالن ساتبیز واقع در محله آپر ایست ساید نیویورک و همچنین از طریق تلفن و آنلاین داده می‌شد.

مجری حراجی، اولیور بارکر، با شوخی گفت: «هرگز فکر نمی‌کردم بگویم: ۵ میلیون دلار برای یک موز!» این موز که در ساتبیز به نمایش گذاشته شد، reportedly همان روز به قیمت ۳۵ سنت خریداری شده بود.

جِن هوا، نماینده دفتر چین ساتبیز، پیشنهاد نهایی را به نمایندگی از جاستین سان، کارآفرین چینی‌الاصل حوزه رمز ارز ارائه کرد. سان برای این اثر ۶،۲ میلیون دلار شامل کارمزد خریدار پرداخت خواهد کرد.

سان در ازای این مبلغ یک موز و یک رول چسب نواری به همراه گواهی اصالت و دستورالعمل نصب اثر دریافت خواهد کرد – از جمله توضیح چگونگی جایگزینی موز در صورت تمایل.

سان در بیانیه‌ای گفت: «این فقط یک اثر هنری نیست، بلکه نمایانگر یک پدیده فرهنگی است که دنیای هنر، میم‌ها و جامعه رمز ارز را به هم متصل می‌کند.» او افزود: «من معتقدم این اثر در آینده الهام‌بخش تفکر و بحث بیشتری خواهد شد و بخشی از تاریخ خواهد بود.»

وی همچنین اعلام کرد قصد دارد موز را بخورد تا به گفته خودش «جایگاه آن در تاریخ هنر و فرهنگ عامه» را گرامی بدارد.

اثر کمدین که توسط مجری حراجی به عنوان «پدیده‌ای ویروسی» توصیف شد، نخستین بار در نمایشگاه آرت بازل میامی در سال ۲۰۱۹ به نمایش درآمد. قیمت اولیه ۱۲۰ هزار دلاری آن تیتر اخبار جهانی شد و بحث‌هایی درباره ماهیت و ارزش هنر برانگیخت.

این اثر زمانی که هنرمند نیویورکی، دیوید داتونا، موز را برداشت و خورد، ویروسی شد و سپس موز جایگزین گردید. این اقدام باعث تقلید در مه ۲۰۲۳ شد، زمانی که یک دانشجوی هنر کره‌ای موز را از یکی از نسخه‌های کمدین در نمایشگاهی در سئول برداشت و خورد.

کاتلان، که یکی از آثار قبلی او شامل یک توالت طلای ۲۴ عیار و کاملاً کاربردی با عنوان آمریکا است، گفته که کمدین «تفسیری صادقانه و انعکاسی درباره آنچه ارزش قائل هستیم» بود. او به نشریه آرت نیوزپیپر گفت: «در نمایشگاه‌های هنری، سرعت و تجارت حکمفرماست، بنابراین من آن را این‌طور دیدم: اگر مجبور باشم در نمایشگاهی باشم، می‌توانم موز بفروشم همان‌طور که دیگران نقاشی می‌فروشند. من می‌توانم در چارچوب سیستم بازی کنم، اما با قوانین خودم.»

در همین حال، کلوئه کوپر جونز، استادیار دانشکده هنر دانشگاه کلمبیا، می‌گوید: «ممکن است هدف از ارائه کمدین فراتر از مسخره کردن افراد ثروتمندی باشد که مدام به دنبال خرید آثار هنری هستند. هر چند که کاتلان اغلب به عنوان یک "هنرمند حقه‌باز" شناخته می‌شود اما آثار او اغلب حاوی نوعی طنز تلخ است. او اغلب به دنبال راه‌هایی برای تحریک ماست، نه فقط به خاطر تحریک، بلکه برای این که از ما بخواهد تا به برخی از تاریک‌ترین بخش‌های تاریخ و خودمان نگاه کنیم و موز جنبه تاریکی دارد، میوه‌ای با تاریخ درهم تنیده با امپریالیسم، استثمار نیروی کار و قدرت شرکت‌های چندملیتی.»

 تقریبا در هر کجای دنیا که به سوپرمارکت بروید، یک دانه موز سایز متوسط را می‌توانید به قیمت ۱۰ تا ۵۰ سنتِ دلار(میانگین ۳۰ سنت) بخرید اما یک دانه موز که با نوار چسب نقره‌ای به دیوار چسبیده ممکن است در حراجی ساتبیز در نیویورک بیش از ۱.۵ میلیون دلار فروخته شود.

به گزارش یورونیوز، موز زردی که با نوار چسب نقره‌ای به دیوار سفید چسبانده شده، اثری با عنوان «کمدین»، اثر هنرمند ایتالیایی موریتسیو کاتلان (Maurizio Cattelan) است. این اثر نخستین بار در سال ۲۰۱۹ در نمایشگاه هنر بازل در میامیArt Basel) Beach Miami) عرضه شد و بسیار بحث‌برانگیز شد.

برخی منتقدان آن را یک شوخی ارزیابی کردند و گروهی دیگر آن را نشانه‌ای از اعتراض به وضع موجود هنر مدرن دانستند. این موز چند باری هم خورده شده است.

از جمله، دیوید داتونا، هنرمند آمریکایی در دسامبر ۲۰۱۹ این موز را از دیوار کند و خورد. او در جمع خبرنگاران و مخاطبانی که احاطه‌اش کرده‌بودند کار خودش را یک اجرای هنری با نام «هنرمند گرسنه» توصیف کرد. البته هر بار موز دیگری جایگزین شده است. استقبال مخاطبان از این اثر و تقاضای بالای آنها برای گرفتن عکس سلفی با این موز موجب شد تا مدت‌ها از انظار عمومی مخفی شود.

طبق اعلام گالری پروتن (Perrotin)، تا کنون سه نسخه از این اثر بین ۱۲۰ تا ۱۵۰ هزار دلار فروخته شده است.

اما این روزها ارزش تقریبی این اثر هنری مفهومی بین ۱.۵ تا ۲.۳ میلیون دلار برآورد شده، اثری که روز ۲۰ نوامبر در حراجی ساتبیز چکش خواهد خورد.

دیوید گالپرین، رئیس ساتبیز در نیویورک در مورد این حراج می‌گوید: «آنچه که هنگام خرید کمدین صاحب می‌شوید، خود موز نیست، بلکه گواهی اصالت است که به صاحب آن اجازه و اختیار می‌دهد تا این موز و نوار چسب را بر روی دیوار خود به‌عنوان یک اثر هنری اصلی از موریتسیو کاتلان بازتولید کند.»

او می‌افزاید: «آنچه که کاتلان انجام می‌دهد این است که با گشودن دریچه‌ای به روی هنر معاصر، این سوال را مطرح می‌کند که ما چگونه پدیده‌ای را به عنوان اثر هنری تعریف می‌کنیم و به آثار هنری ارزش می‌دهیم؟»

در همین حال، کلوئه کوپر جونز، استادیار دانشکده هنر دانشگاه کلمبیا، می‌گوید: «ممکن است هدف از ارائه کمدین فراتر از مسخره کردن افراد ثروتمندی باشد که مدام به دنبال خرید آثار هنری هستند. هر چند که کاتلان اغلب به عنوان یک "هنرمند حقه‌باز" شناخته می‌شود اما آثار او اغلب حاوی نوعی طنز تلخ است. او اغلب به دنبال راه‌هایی برای تحریک ماست، نه فقط به خاطر تحریک، بلکه برای این که از ما بخواهد تا به برخی از تاریک‌ترین بخش‌های تاریخ و خودمان نگاه کنیم و موز جنبه تاریکی دارد، میوه‌ای با تاریخ درهم تنیده با امپریالیسم، استثمار نیروی کار و قدرت شرکت‌های چندملیتی.»

کمدین تقریباً همزمان با حراج یکی از نقاشی‌های مشهور مجموعه نیلوفرهای آبی اثر امپرسیونیست فرانسوی کلود مونه توسط ساتبیز با ارزشی حدود ۶۰ میلیون دلار عرضه می‌شود. دیوید گالپرین، رئیس ساتبیز در نیویورک یادآوری می‌کند که امپرسیونیسم نیز در زمان شروع این جنبش، هنر محسوب نمی‌شد.