تصاویری از محل امضای تفاهم‌نامه ایران و آمریکا؛ چرا این شهر انتخاب شد؟

وزارت خارجه سوئیس روز سه‌شنبه اعلام کرد، توافق‌نامه ایران و آمریکا روز جمعه در شهر «بورگن‌اشتوک» (Bürgenstock) واقع در مرکز کشور امضا خواهد شد.

به گزارش ایلنا، شایان ذکر است پیش از این شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان و دیگر مقامات در ایران و آمریکا از برگزاری مراسم امضای تفاهم نامه پایان جنگ در سوییس خبر داده بودند، اما محل دقیق این رویداد در هاله‌ای از ابهام بود.

جزئیات تفاهم‌نامه مشترک ایران و آمریکا هنوز به طور رسمی منتشر نشده است در عین حال که رسانه‌های مختلف در روز‌های اخیر گزارش‌هایی غیررسمی درباره متن این تفاهم را منتشر کردند که از سوی طرفین مذاکرات و طرف پاکستانی مورد تایید قرار نگرفته است.

شایان ذکر است که مقامات ایران و آمریکا اعلام کردند، این تفاهم‌نامه روز جمعه بعد از امضا که البته مشخص نیست به طور الکترونیکی یا حضوری در نهایت امضا خواهد شد، به طور کامل منتشر و در اختیار رسانه‌ها قرار می‌گیرد.

این تفاهم نامه با هدف توقف جنگ در خلیج فارس، بازگشایی تنگه هرمز به روی کشتیرانی بین‌المللی و آغاز مذاکرات برای حل اختلافات هسته‌ای و رفع تحریم‌ها انجام می‌شود. هم‌چنین گفته شده است که دور جدید مذاکرات برای حل اختلافات از همان روز جمعه به سرپرستی محمدباقر قالیباف رئیس مجلس اایران و جی دی ونس معاون رئیس جمهور آمریکا آغاز خواهد شد.

شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان پس از هفته‌ها میانجیگری دولتش بین طرف‌های درگیر، توافق ایالات متحده و ایران را «گامی تاریخی به سوی صلح» خواند.

در عین حال انتخاب هتل «بورگن‌اشتوک» به عنوان هتل محل مذاکرات سطح بالای ایران و آمریکا به میانجی‌گری پاکستان که البته گفته شده است طرف قطری هم در آن نماینده دارد، نسبت به هتل‌های دیگری که مذاکرات در شهر‌های اروپایی تاکنون برگزار شده به لحاظ سیاسی، امنیتی، جاذبه‌های گردشگری و ... قابل توجه است و باید گفت که این هتل نسل جدید میزبان مذاکرات هسته‌ای میان ایران و آمریکا خواهد بود.

بورگن‌اشتوک در ارتفاعات مشرف به دریاچه لوسرن و در قلب کوهستان‌های آلپ سوئیس واقع شده است. موقعیت جغرافیایی ویژه این مجموعه، آن را از بسیاری از مراکز شهری و مسیر‌های پرتردد دور نگه داشته و شرایطی کم‌نظیر برای برگزاری نشست‌های محرمانه و حساس فراهم کرده است.

این مجموعه در حدود یک ساعت فاصله از فرودگاه بین‌المللی زوریخ قرار دارد و از طریق جاده‌های اختصاصی، مسیر‌های آبی، تله‌کابین اختصاصی و همچنین بالگرد قابل دسترسی است. یکی از ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد بورگن‌اشتوک، دسترسی ترکیبی از طریق قایق در دریاچه لوسرن و تله کابین کوهستانی است که امکان کنترل کامل رفت‌وآمد‌ها را فراهم می‌کند.

کارشناسان امنیتی معتقدند محدود بودن مسیر‌های دسترسی به این منطقه، امکان تأمین امنیت هیات‌های سیاسی را به شکل قابل توجهی افزایش می‌دهد. برخلاف مراکز بزرگ شهری که کنترل محیط پیرامونی آنها دشوار است، بورگن‌اشتوک به دلیل قرار گرفتن بر فراز یک ارتفاع کوهستانی، عملاً به یک منطقه حفاظت‌شده طبیعی تبدیل شده است.

هم‌چنین در کنار ویژگی‌های امنیتی، سوئیس نیز به دلیل سیاست سنتی بی‌طرفی خود، از دیرباز یکی از اصلی‌ترین مقاصد مذاکرات بین‌المللی بوده است. برگزاری نشست‌های صلح، مذاکرات چندجانبه و رایزنی‌های دیپلماتیک در این کشور سابقه‌ای طولانی دارد و بورگن‌اشتوک در سال‌های اخیر به یکی از نماد‌های این نقش میانجی‌گرانه تبدیل شده است.

البته این برای اولین بار نیست که سوئیس میزبان مذاکرات هسته‌ای میان ایران و طرف‌های مقابل است؛ پیش از این در سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) دوبار در شهر ژنو و لوزان میزبان این مذاکرات بوده است که این مذاکرات در نهایت به توافق اولیه میان ایران و کشور‌های گروه ۱+۵ منجر شد و در ادامه مذاکرات برای رسیدن به توافق جامع در شهر وین در هتل کوبورگ انجام شد.

به نظر می‌آید انتخاب بورگن‌اشتوک برای مذاکرات ایران و آمریکا تنها یک انتخاب لجستیکی نیست، بلکه حامل یک پیام سیاسی نیز است؛ پیامی مبنی بر فراهم شدن فضایی بی‌طرف، امن و به دور از فشار‌های رسانه‌ای و سیاسی برای گفت‌و‌گو میان طرفین. هم‌چنین با توجه به فضای تنش آلودی که میان ایران و آمریکا در پی دو جنگ در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ روی داده است و سطح بی اعتمادی و حساسیت افکار عمومی انتخاب این محل هوشمندانه است که هیچ تصویری هماهنگ نشده از هیات‌های دو طرف و تعاملات آنها با یکدیگر منتشر نشود.

به همین دلیل است که بسیاری از رسانه‌های اروپایی از بورگن‌اشتوک با عنوان «دژ دیپلماسی در آلپ» یاد می‌کنند؛ مکانی که ترکیب موقعیت جغرافیایی منحصر‌به‌فرد، دسترسی کنترل‌شده و اعتبار بین‌المللی، آن را به یکی از مهم‌ترین میزبانان مذاکرات حساس جهان تبدیل کرده است.